ضریب نفوذ بیمه؛ شاخصی که باید با دقت تحلیل شود

یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش وضعیت صنعت بیمه در کشورهای مختلف، ضریب نفوذ بیمه است که هر ساله توسط مؤسساتی نظیر سویس ری گزارش می‌شود. این شاخص بیانگر نسبت حق بیمه تولیدی به تولید ناخالص داخلی است و معمولاً برای مقایسه عملکرد کشورهای مختلف استفاده می‌شود.

اما آیا بالا بودن ضریب نفوذ بیمه همیشه نشانه‌ای از توسعه‌یافتگی صنعت بیمه است؟

در واقع، اگرتولید ناخالص داخلی یک کشور پایین باشد، حتی با وجود سهم محدود صنعت بیمه، ضریب نفوذ بیمه ممکن است به‌صورت غیرواقعی بالا نشان داده شود. این موضوع می‌تواند مخاطبان را به اشتباه بیاندازد و باعث شود که عملکرد صنعت بیمه بهتر از واقعیت دیده شود.

برای داشتن تصویر دقیق‌تر، ضریب نفوذ بیمه باید همراه با سرانه حق بیمه تولیدی  مورد تحلیل قرار گیرد. به عنوان مثال:

• ضریب نفوذ بیمه در ایران سال‌هاست که با کشورهای منطقه MENA مقایسه می‌شود و نتایج نشان می‌دهد که این شاخص در سطح مشابهی با این کشورها قرار دارد.
• اما اگر سرانه حق بیمه در ایران را با کشوری مانند امارات متحده عربی یا قطر مقایسه کنیم، تفاوت چشمگیری دیده می‌شود که وضعیت واقعی صنعت بیمه را بهتر منعکس می‌کند.

مقایسه شاخص‌های ضریب نفوذ بیمه و سرانه حق بیمه بین ایران و کشورهای منطقه می‌تواند درک بهتری از وضعیت صنعت بیمه در کشورمان ارائه دهد.

بر اساس آمار سال ۲۰۲۲:

• ایران: ضریب نفوذ بیمه حدود ۱.۸درصد
• امارات متحده عربی: ضریب نفوذ بیمه ۲.۹درصد
• قطر: ضریب نفوذ بیمه ۲.۵درصد
• عمان: ضریب نفوذ بیمه ۱.۶درصد

این ارقام نشان می‌دهد که ایران در مقایسه با برخی کشورهای منطقه، ضریب نفوذ بیمه نسبتا مشابهی دارد.

سرانه حق بیمه، میزان حق بیمه پرداختی به ازای هر نفر در یک کشور است که می‌تواند تصویر دقیق‌تری از توسعه صنعت بیمه ارائه دهد. بر اساس آمار سال ۲۰۲۲:

• ایران: سرانه حق بیمه حدود ۷۰ دلار
• امارات متحده عربی: سرانه حق بیمه ۱۴۰۴ دلار
• قطر: سرانه حق بیمه ۱۱۵۰ دلار
• عمان: سرانه حق بیمه ۴۲۹ دلار

این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که با وجود نزدیکی ضریب نفوذ بیمه، سرانه حق بیمه در ایران به‌مراتب کمتر از این کشورهاست که می‌تواند به دلایلی مانند تفاوت در سطح درآمد، آگاهی عمومی و توسعه بازار بیمه مرتبط باشد.

بنابراین، برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت صنعت بیمه، باید هر دو شاخص ضریب نفوذ بیمه و سرانه حق بیمه را به‌طور هم‌زمان مورد بررسی قرار داد

نتیجه‌گیری:

شاخص‌هایی مانند ضریب نفوذ بیمه به تنهایی برای تحلیل وضعیت صنعت بیمه کافی نیستند و باید با شاخص‌های مکمل تحلیل شوند تا تصویری دقیق و واقعی ارائه شود.

دکتر یونس مظلومی، عضو شورای عالی بیمه