بیمه ایران باید امن باشد و امنیت ببخشد/ محمود فراهانی

روی دیگر سکه چیست؟ برای آنکه بیمه ایران بتواند مسئولیت های مورد اشاره را بر عهده گیرد باید از منظرهای مختلف امن باشد چرا که بیزینس و مسئولیت های اجتماعی بیمه ایران دو بالی هستند که صنعت بیمه را در مواقع خطر از مهلکه نجات می دهند.

بیمه ایران باید امن باشد و امنیت ببخشد/ محمود فراهانی

کسانی که در سالهای اولیه قرن حاضر خورشیدی، بانی صنعت بیمه در ایران بودند و کسانی که بعدها قانون نوشتند فلسفه آن را در همه ابعاد وجودی  به خوبی درک کرده بودند.

حاصل درک درست فلسفه وجودی، منجر به تولد ساختاری شده است که طی یکصد سال اخیر از بعد اجتماعی و کسب و کاری متناسب با نیازهای اکوسیستم (زیست بوم) اجتماعی اقتصادی ایران فعالیت کرده است.

این ساختار تا بدانجا مستحکم بوده که حتی در مواقعی که دچار بحران های سخت مدیریت هم شده   –باوجودی که از خود مایه گذاشته و دچار زیانهایی شده-  توانسته است به وظایف ذاتی خود عمل کند.

فلسفه وجودی بیمه

برای درک بهتر فلسفه وجودی صنعت بیمه مقایسه آن با صنعت بانکداری می تواند کمک کننده باشد.

فلسفه وجودی بیمه و بانک از این منظر  به هم بسیار شباهت دارند که هر دو منابع خرد موجود در جامعه را جمع آوری کرده و به صورت عمده در بخش اقتصاد مولد جامعه تزریق می کنند. در بانک پس اندازها و در صنعت بیمه، حق بیمه ها تجمیع شده و به بخش های مختلف اقتصادی توزیع می شوند.

اما در حوزه ریسک بخصوص در سطح خرد  فلسفه دو صنعت مذکور  دارای تفاوت های بنیادین است. در صنعت بانکداری حداکثر ریسکی که سپرده گذار می پذیرد آن است که بانک ورشکست شود و سپرده وی از دست برود برای پیشگیری از این کار در بازل 3 روی کفایت سرمایه تاکید بسیار شده   . اما در بیمه ریسکها فراتر از مبلغی پول است. ریسک ها کاملا در حوزه  اجتماعی و انسانی ریشه دارند و دولت ها ناچارند علاوه بر مقررات نظارتی سخت گیرانه، تمهیداتی را پیش بینی کنند که در صورت ورشکستگی یک شرکت، استوانه ای باشد که پاسخگوی خیل بیمه گذاران شرکت ورشکست شده باشد.

این نگرش را در صنعت بیمه در کشورمان با تاسیس قدیمی ترین شرکت بیمه یعنی شرکت سهامی بیمه ایران مشاهده می کنیم.

در ماده 44 قانون بیمه مرکزی می خوانیم: در صورتی که پروانه مؤسسه بیمه‏ برای یک یا چند رشته به‏ طور دائم لغو شود بیمه مرکزی ایران با تصویب شورای عالی بیمه کلیه سوابق و اسناد مربوط به حقوق و تعهدات (پرتفوی Portefeuille) مؤسسه مزبور را به شرکت سهامی بیمه ایران انتقال خواهد داد و یا ترتیب خاص دیگری را که متضمن منافع بیمه‏ گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها باشد خواهد داد.

به تعبیر دیگر تدوین کنندگان قانون بیمه گذار را تنها نگذاشته اند چون در ابعاد اجتماعی، صنعت بیمه بخصوص در عرصه خرد بسیار عمیق هست و ضروری است قانون گذار لنگرگاهی برای صنعت بیمه فراهم کند.

 از زاویه دیگر، ماده 44 انعکاس دهنده یکی از اصول مهم بیمه ای است مبنی براینکه هیچ شرکتی ریسک را در درون خود نگه ندارد و آن را منتقل کند. اما این اصل برای کل صنعت بیمه در ماده 44 پدیدار شده است. به طور متعارف شرکت های بیمه ریسک درون خود را  اتکایی می کنند. اما در مواقع غیر متعارف و بروز ورشکستگی ریسک درون صنعت باید چگونه و به کجا منتقل شود؟ بر اساس ماده مذکور و به نوعی در یک قرارداد نانوشته ریسک صنعت بیمه به شرکت بیمه ایران منتقل شده است.

ریسک های زمین مانده

نکته دومی که در فلسفه وجودی صنعت بیمه در  ایران لحاظ شده توجه به مقوله ریسک های زمین مانده در جامعه  است.به تعبیر دیکر  هر ریسکی که دولت اجباری کرده چنانچه در واگن های قطار بیمه جا نباشد حتما جایی در واگن  بیمه ایران وجود دارد. به عبارتی طبق قانون ، واگن بیمه ایران برای همه جا دارد و هر بیمه گذار ثالثی می تواند بیمه نامه بگیرد.

 

ایران باید امن باشد و امنیت هم ببخشد

اما روی دیگر سکه چیست؟ برای آنکه بیمه ایران بتواند مسئولیت های مورد اشاره را بر عهده گیرد باید از منظرهای مختلف امن باشد چرا که بیزینس و  مسئولیت های اجتماعی بیمه ایران دو بالی هستند که صنعت بیمه را در مواقع خطر از مهلکه نجات می دهند. 

 به تعبیر دیگر بیمه ایران  نقش راهبری در کسب و کار صنعت بیمه را بر عهده دارد.  به گونه ای که همانند گرانیگاه ، مانع از بی ثباتی در کلیت صنعت بیمه می شود؛ لذا این شرکت از نظر کسب و کار  بیمه گری هم  باید اصولی کار کند و هم سالم رفتار نماید، تنها در این صورت است که  می تواند مسئولیت  راهبری را بر عهده گیرد و  مانع بسیاری از قصورها یا رفتارهای ناسالم توسط شرکت های دیگر شود.

بیمه مرکزی و بیمه ایران

بانیان بیمه مرکزی نیز به نظر می رسد با درک درست، قوانین را تدوین کرده اند به طوری که بیمه مرکزی به عنوان ناظر بتواند بازوی قوی برای واگذاری ریسک های حساس داشته باشد.

بیمه مرکزی برای آنکه نظارت کند طبعا نمی تواند در بیمه گری ورود کند، مگر به صورت پذیرش اتکایی . اما برای پوشش ریسک ها در مواقع خاص، باید بازوی وجود داشته باشد که ناظر را از ریسک مصون نگهدارد تا بیمه مرکزی بتواند به درستی وظایف خود را ایفا کند.

طبیعی است معادله ای که بین بیمه مرکزی و بیمه ایران برقرار است ماهیتی دو وجهی دارد. از یک سو رابطه ناظر و مجری است از وجهی دیگر  رابطه بازو و تکیه گاه که بیمه ایران نسبت به بیمه مرکزی دارد. درک این دو شکل رابطه می تواند به ایجاد تعادل و توازن در صنعت بیمه کمک کند.

طبیعی است نقش بیمه ایران در سندیکای بیمه گران نیز از اهمیت خاص برخوردار است.

با درک چنین شاخص هایی برای بیمه ایران، مدیران آن باید رویکردی خاضعانه نسبت به مسئولیت هایی که بر عهده دارند داشته باشند. در غیر این صورت توازنی که قرار است در صنعت بیمه حاکم شود مسیر عکس را در پیش می گیرد.

به تعبیری مدیران بیمه ایران باید الگوی دانش بیمه ای،  سلامت حرفه ای ، باور راهبری و هوش  کسب و کاری را توامان داشته باشند در این راستا به نظر می رسد محمد رضائی ،مدیرعامل بیمه ایران، به دلیل اینکه برآمده از این شرکت است و تجارب سالها مدیریت در واحدهای مختلف را در کارنامه خود ثبت کرده ، ضمن داشتن شاخص های مورد اشاره ، توانسته توازن بیمه ایران و بیمه مرکزی را حفظ کند.

سخت نیست تجربه های چند دهه پیش به این سو را مورد قضاوت قرار دهیم و به مدیران سابق و امروز نمره دهیم. اما اگر قرار است قضاوتی صورت گیرد طبعا باید همراه با  انصاف و واقع بینی باشد.

 

 

 

خبر پیشنهادی

این مطلب را به اشتراک بگذارید