با چشمانی کاملا بسته / چشمه خشک سود شرکتهای بیمه

به گزارش ریسک نیوز به نقل از بیمه داری نوین، مهلت 4 ماهه قانونی برای برگزاری مجامع عمومی عادی سالیانه باعث شده تا ماه های خرداد و تیر هر سال به فصل مجامع عمومی عادی سالیانه بسیاری از شرکت ها (عمدتا شرکت هایی که سال مالی آن ها به پایان اسفند ماه) تبدیل گردد لذا بیشترین ترافیک برگزاری مجمع برای این شرکت ها صورت می پذیرد. به صورت معمول فضای مجامع برگزار شده برای هر صنعت تا حد بسیار زیادی نشان دهنده نحوه مطلوبیت شرایط در آن صنعت بوده و لذا می تواند از جو این جلسات و همچنین مصوبات آن ها، نکات قابل توجهی هم در مورد کلیت صنعت و هم در مورد شرایط هر یک از شرکت ادراک نمود. شرکت های بیمه ای نیز از این موضوع مستثنی نبوده و مجامع اغلب شرکت های بیمه ای که سال مالی آن ها منتهی به اسفند ماه 1402 بوده در ماه های خرداد و تیر سال 1403 برگزار شد. در این گزارش بر آنیم تا به بررسی مجامع عمومی عادی سالیانه شرکت های بیمه ای بپردازیم. در این گزارش مجامع عمومی عادی سالیانه تعداد 27 شرکت بیمه ای (بدون در نظر گرفتن شرکت های بیمه اتکایی) به صورت اجمالی مورد بررسی قرار گرفته است. (شایان ذکر است مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت بیمه زندگی باران) به دلیل عدم رسیدن درصد سهامداران به حد نصاب، برگزار نشده است.)

اعتراضات گسترده

مجامع شرکت های بورسی از جمله شرکت های بیمه ای در سال جاری در حالی برگزار شده که تقریبا در تمامی مجامع بخش عمده ای از مباحث و مطالب به نوسانات قیمت سهام اختصاص داشت. اعتراضات گسترده در خصوص کاهش قیمت سهام و عدم حمایت سهامداران عمده و حقوقی از قیمت سهام از جمله اعتراضات سهامداران حقیقی به مدیران و نمایندگان سهامداران عمده بود. به صورت معمول در تمامی مجامع مدیران شرکت از زیر مسئولیت مدیریت قیمت سهام شانه خالی کرده و آن را از وظایف سهامداران عمده می دانند و سهامداران خرد را به بهبود شرایط در ماه های آینده حواله می دهند.

بحث و گاه اعتراض در خصوص عملکرد مدیران شرکت ها نیز از دیگر مباحث مهم در مجامع سال جاری شرکت های بیمه ای به ویژه در مورد شرکت هایی که عملکرد آن ها با زیان همراه شده بسیار زیاد بود. این امر در خصوص شرکت هایی همچون بیمه پارسیان، میهن، تجارت نو، رازی و حکمت بیشتر دیده می شد.

سوالاتی که پرسیده شد

سوالات و مباحث در مباحث موردی هر شرکت نیز در شرکت های بیمه ای مطرح شد. به عنوان مثال سوالات متعدد در خصوص فروش بلوک شرکت معدنی اپال در مجمع بیمه پارسیان و یا نحوه وصول مطالبات ناشی از فروش زمین علی آباد در مجمع شرکت بیمه دانا از جمله مباحث داغ غیر بیمه در مجامع شرکت های بیمه ای بود.

چشمه خشک سود برخی

یکی از مهم دستور کار ها در مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت ها، تقسیم سود است. شرکت های بیمه ای مورد بررسی (که مجامع آن ها در ماه ها خرداد و تیر ماه 1403) برگزار شده در مجموع 51 هزار میلیارد ریال سود تقسیم کرده اند که نسبت به سال قبل از با رشد حدود 48 درصدی همراه شده است. نکته بسیار جالب و حائز اهمیت در این خصوص آن که بیش از نیمی از عدد تقسیم شده به دو شرکت بیمه پاسارگاد و کوثر مربوط بوده و سهامداران 25 شرکت مورد بررسی دیگر سود چندانی از این مجامع برداشت نکرده اند.

آمار چه می گوید

بنا بر آمار از 27 شرکت بیمه ای که مجامع آن ها برای در خرداد و تیر ماه سال 1403 برگزار شده تنها 17 شرکت اقدام به تقسیم سود کرده اند و 10 شرکت به دلیل زیان دهی یا بسیار ناچیز بودن سودی به سهامداران خود اعطا نکرده اند. بیمه پاسارگاد با 16.5 هزار میلیارد ریال همچون سال گذشته بیشترین مبلغ تقسیم سود را در میان سهامداران خود داشته است. بیمه کوثر نیز با تقسیم سود حدود 13 هزار میلیارد ریالی همچون سال قبل رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. رشد حدود 80 درصدی میزان سود تقسیمی از سوی این شرکت نسبت به سال قبل نیز جالب توجه است. بیمه دی نیز با رشد سه برابری، سود تقسیمی خود را به رقم 5.1 هزار میلیارد ریال رسانده و رتبه سوم را در این زمینه از آن خود کرده است. تقسیم سود حدود 1.9 هزار میلیارد ریالی از سوی بیمه دانا (پس از عدم تقسیم سود در مجمع سال قبل) از دیگر نکات مهم در مجامع سال جاری شرکت های بیمه ای بود. در سوی مقابل بیمه پارسیان که در سال قبل 195 میلیارد ریال در مجمع خود بین سهامداران تقسیم کرده بود در مجمع سال جاری سودی برای تقسیم نداشت. شرکت های تازه تاسیسی نظیر بیمه زندگی آگاه و پردیس نیز برای نخستین بار از زمان فعالیت شان، بین سهامداران خود سود تقسیم کردند.

آوردگاه  تقسیم سود

میزان و نحوه تقسیم سود نیز در مجامع سال جاری شرکت های بیمه ای به پای ثابت مباحث تبدیل شد. بررسی ها نشان می دهد شرکت های بیمه ای به صورت معمول حدود 80 درصد از سود شناسایی شده در سال 1402  را در مجامع خود تقسیم کرده اند. این درصد تقسیم سود بالا، با توجه به شرایط صنعت از جمله مشکلات نقدینگی سنگین و سطح مطالبات بالای صنعت یقینا برای شرکت ها مشکلات عدیده ای ایجاد خواهد کرد.

با بررسی آمار می توان تقسیم سود شرکت های بیمه ای را در یک طیف بررسی کرد. بر اساس آمار منتشر شده از مجامع شرکت های بیمه ای، دسته ای از شرکت ها بخش قابل توجهی از سود سالانه خود را تقسیم کرده اند. بر اساس اطلاعات شرکت های بیمه نوین (زیر مجموعه بانک اقتصاد نوین) و بیمه تعاون (زیرمجموعه بانک توسعه تعاون و موسسه ملل) در اقدامی عجیب اقدام به تقسیم سود بالای 100 درصدی کرده اند. این موضوع به این معناست که این دو شرکت نه تنها تمامی سود شناسایی شده در سال 1402 بلکه بخشی از سودهای باقیمانده از سالهای قبل از آن را نیز میان سهامداران تقسیم کرده اند. تصمیم مجامع این شرکت ها برای خروج منابع بیش از سود دوره در حالی است که عملکرد این دو شرکت در سال 1402 به هیچ عنوان مطلوب نبوده به گونه ای که در سال یاد شده سود خالص بیمه نوین 101 میلیارد ریال و سود خالص بیمه تعاون 50 میلیارد ریال بوده است. همچنین در سه ماهه نخست سال جاری بیمه نوین زیان ده شده است.

شرکت تازه تاسیس زندگی هامرز نیز در مجمع خود 100 درصد سود خود را تقسیم کرد. بررسی های جزیی تر نشان می دهد رقم سود تقسیمی این شرکت برای هر سهم 1 ریال بوده و لذا امکان تقسیم کمتر سود از عدد یاد شده، مطابق اصولا وجود نداشته است.

سایر شرکت های بیمه ای درصد سود کمتر از 100 درصدی داشته اند. در این بین شرکت های بیمه ای همچون شرکت های بیمه پاسارگاد، دی، سامان، ما که مرتبط به نهادهای حقوقی همچون صندوق های بازنشستگی و بانک ها هستند، نسبت تقسیم بالاتری نسبت به سایر شرکت ها داشته اند. در سوی مقابل شرکت های بیمه خصوصی و یا دارای کرسی های پراکنده مالکیتی، تقسیم سود کمتری در مجامع خود داشته اند. در این میان برخی از شرکت ها به دلیل داشتن زیان سودی تقسیم نکرده و سهامداران با دست خالی مجامع را ترک کردند.

تلخی زمان پرداخت

یکی دیگر از مباحث داغ در خصوص تقسیم، زمان بندی پرداخت آن از سوی شرکت ها به سهامداران است که همچون سال های قبل، در مجامع سال جاری نیز موضوع مجادلات در مجامع بود. بر اساس قانون شرکت می بایست ظرف مدت 4  ماه از تاریخ مجمع سود مصوب را به سهامداران پرداخت نمایند. هر چند که شرکت ها مایلند از حداکثر ظرفیت در نظر گرفته شده استفاده نمایند اما سهامداران راغب اند در اسرع وقت سود خود را یافت نمایند. به صورت معمول با توجه به اعتراض سهامداران خرد در مجامع، پرداخت سود این دسته از سهامداران در اولویت قرار می گیرد.

چشم انداز بازار

آن طور که در ابتدای گزارش نیز اشاره شد، جو حاکم بر مجامع هر شرکت می تواند معیاری برای بررسی شرایط آن صنعت باشد. آن چه که از آمار در دسترس (از جمله تعداد مجامع بدون سود تقسیمی) و همچنین رفتار سهامداران خرد به ویژه سهامداران حقیقی بر می آید احوالات صنعت بیمه در سال 1402 چنان مساعد نبوده و این شرایط در نیمه نخست سال 1403 تداوم یافته و ای بسا وخیم تر شده است. با این وجود، دولت و وزارت اقتصاد به تازگی سکان هدایت نظام اقتصادی کشور را به دست گرفته اند و باید زمان داد و دید عبدالناصر همتی که خود زمانی در صدر صنعت بیمه بوده برای پیشبرد اهداف این صنعت چه اقداماتی انجام خواهد داد؟