نابازار پژوهش و راهکارها / آزاده محسنی

در فصل‌نامه «پژوهش بیمه» به عنوان مهم‌ترین و مرجع‌ترین نشریه پژوهشی صنعت بیمه در ایران طی 20 سال 1391 که سال تاسیس فصل‌نامه است تا 1403 تنها 6 مقاله با موضوع « رضایت» (بیمه‌گذار، بیمه شده یا مشتری) یعنی به طور متوسط هر 2 سال یک مقاله مشاهده می‌کنیم. این در حالی است که کلیدی‌ترین واژه برای یک بنگاه اقتصادی رضایت مشتریانش است.

در دهه‌های 60 و 70 یکی از چالش‌های کلیدی موجود، عدم ارتباط بین صنعت و دانشگاه بود. بر همین اساس در دانشگاه‌ها دفتری به اسم دفتر ارتباط با صنعت تشکیل شده بود تا اندازه‌ای تسهیل‌گر این ارتباط باشد اما عملا اتفاق ویژه‌ای رخ نمی داد به چند علت:

1-هزینه اداره دانشگاه را دولت می‌داد نه صنعت و به همین خاطر راهبری دانش نیز بر اساس سیاست‌گذاری نهادهایی بود که خارج از صنعت بودند.

2- بخش خصوصی بعد از انقلاب هنوز به بلوغ لازم نرسیده بود تا ضرورت ارتباط با دانشگاه را دریابد.

3- بخش دولتی اقتصاد نیز به واسطه مدیریت ناکارآمد و همچنین نداشتن نگاه مشتری مدارانه، نیازی به ارتباط ارگانیک با دانشگاه احساس نمی‌کرد.

4-مدرک‌گرایی در جامعه  تا به آنجا زیاد بالا بود که تقاضای علم بدون توجه به آینده آن نزد جوانان افزایش داشت وهمین امر باعث شده بود که دانشگاه‌هایی چون آزاد، پیام نور، علمی کاربردی و… بازارشان داغ باشد.

5-سیاستگذاران و توسعه‌دهندگان بازارعلم و دانش و تدوین‌کنندگان سرفصل‌های آموزشی در بازار دانشگاه‌های غیردولتی، افراد با دیدگاه‌های دولتی و غالبا فعالان یا بازنشستگان دانشگاه‌های دولتی بودند که کمترین ارتباط و تجربه فعالیت در عرصه صنعت را در کارنامه داشتند. این اتفاق را در عرصه موسسات آموزشی و کمک آموزشی دوره‌های پیش از دانشگاه هم مشاهده می‌کنیم.

با مقدمه مختصر بالا اکنون بیاییم و وضعیت صنعت بیمه را از منظر ضریب نفوذ پژوهش در حل مسئله‌های بیمه‌ای بررسی کنیم.

اگر بخواهیم دلایلی که بر عدم ارتباط با صنعت و دانشگاه در دهه 60 و 70 و تا حدی 80 صادق بود را درباره صنعت بیمه نیز بررسی کنیم، می‌بینیم هر پنج دلیل مورد اشاره تا حد زیادی وارد است.

1-پژوهشکده بیمه هزینه‌های خود را از محل منابع دولتی تامین می‌کند و لذا مدل‌های سیاست‌گذاری علمی و پژوهشی آن تابع دیدگاه‌های دولتی است تا نیازهای صنعت.

2- صنعت بیمه در بخش خصوصی، با توجه به معدل عمری کمتر از دو دهه، می‌توان تا حد زیادی ادعا کرد که هنوز به بلوغ لازم نرسیده تا مسئله‌های خود را از محل پژوهش پاسخ دهد.

3-بیمه ایران تنها شرکت دولتی فعال در بازار بیمه است. این شرکت به دلایل مختلف اساسا نیازی به حل مسئله‌های خود از طریق پژوهش ندارد. ایضا شرکت‌هایی که سهامدار دولتی دارند نیز از این چالش سوء تاثیر پذیرفته‌اند.

وقتی صحبت از پژوهش می‌کنیم یعنی یک بنگاه اقتصادی برای حل مسئله خود با یک موسسه پژوهشی وارد یک قرارداد شود و جهت تحقق نیازهای پژوهشی خود پول پرداخت کند و به معنای دیگری سالانه به موضوع پژوهش  بودجه قابل اعتنا تخصیص دهد.

4-مدرک‌گرایی بیمه‌ای را بیشتر در جامعه مشاهده می‌کنیم. نهادهای دانشگاهی که دانش‌آموخته بیمه‌ای به بازار عرضه می‌کنند کم نیستند. واحدهای دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی(آزاد، پیام نور و علمی کاربردی و…) که رشته بیمه در آنها دایر است، کم نیستند اما دانش‌آموختگان روانه شده به بازار اساسا پاسخگوی آنچه شرکت‌ها می‌خواهند، نیستند. علت اصلی البته تنها رویکرد مدرک‌گرایی دانشجویان نیست بلکه  ترکیبی از دلایل مختلف است از جمله سیاست‌گذاری‌ها و سرفصل‌های آموزشی که نهایتا موجب خروج دانشجویانی می‌شود که در بهترین حالت تک بعدی رشد کرده‌اند یعنی از بعد علمی شاید نمره خوبی گرفته باشند و حتی در زمینه پایان‌نامه یا دکتری نیز از این حیث چندان مستثنی نیستند.

5- سیاستگذاران علمی و توسعه‌دهندگان بازار پژوهش در نهادهای پژوهشی از جمله پژوهشکده غالبا افرادی هستند که در استخدام دولت هستند. طی حدود 20 سالی که از تاسیس پژوهشکده بیمه می‌گذرد مسئولان این نهاد همیشه دولتی بوده‌اند. ایضا نهادهای دیگر دانشگاهی که رشته بیمه درآن‌ها فعال است از جمله دانشکده اکو و…

 

دو  مثال مهم

دو مثال برای اینکه فاصله بین صنعت بیمه و دانشگاه و پژوهشکده را بیشتر درک کنیم.

برگزاری همایش‌های بیمه‌ای یکی از راهکارهای موثر در توسعه بازار پژوهش و دانش است و صنعت بیمه بیش از 30 سال است که همایش بیمه و توسعه را در روز 13 آذر برگزار می‌کند. ارزیابی به صورت گفت‌وگو چهره به چهره با اغلب فعالان صنعت نشان از کم اثر بودن این رویداد سالانه در پاسخگویی به مسئله‌های صنعت بیمه دارد.

موضوع رضایت بیمه‌گذاران که موضوع همایش امسال بیمه و توسعه هم هست دیگر مثالی است که نشان می‌دهد ارتباط بین صنعت بیمه و دانشگاه و پژوهشگاه بسیار ضعیف است:

در فصل‌نامه «پژوهش بیمه» به عنوان مهم‌ترین و مرجع‌ترین نشریه پژوهشی صنعت بیمه در ایران طی 20 سال 1391 که سال تاسیس فصل‌نامه است تا 1403 تنها 6 مقاله با موضوع « رضایت» (بیمه‌گذار، بیمه شده یا مشتری) یعنی به طور متوسط هر 2 سال یک مقاله مشاهده می‌کنیم. این در حالی است که کلیدی‌ترین واژه برای یک بنگاه اقتصادی رضایت مشتریانش است.

خلاصه سرچ رضایت در پرتال « پژوهشنامه بیمه» را در ادامه می‌خوانیم.

جستجوی کلید واژه رضایت در پرتال نشریه «پژوهش‌نامه بیمه»

پس از جستجوی کلید واژه «رضایت» (شامل بیمه‌گذار، بیمه‌شده، مشتری و کارکنان بیمه)تعداد مقالات یافت شده تنها شش مقاله با عناوین زیر است:

رضایت بیمه‌گذاران از خدمات بیمه شخص ثالث

مینا رنجبرفرد؛ سید مجید بختیاری / دوره 3، شماره 1 ، دی 1392، صفحه 44-57

 

چکیده

در این پژوهش ابتدا مجموعه متغیرهای مهم برای سنجش رضایت مشتری شناسایی شدند. سپس پرسش‌نامه مربوطه در یکی از شعب شرکت بیمه مورد نظر، برای بررسی رضایت بیمه‌گذاران ثالث به اجرا گذاشته شد. نتایج حاصل از تحلیل فاکتور اکتشافی نشان داد که متغیرهای مؤثر بر رضایت بیمه‌گذاران ثالث، تحت دو فاکتور «کیفیت در مقابل قیمت» و «به‌روزبودن خدمات و فرآیندها»

بررسی رضایت قیمتی و تمایل به پرداخت بیمه‌گذاران بیمۀ درمان تکمیلی (مطالعۀ موردی: یک شرکت بیمه)

محسن نظری؛ محمدجواد اشعری‌پور/ دوره 5، شماره 2، فروردین 1395، صفحه 118-132

 

چکیده

یکی از روش‌های مهم پیاده‌سازی و گسترش سطح بهداشت و درمان در جامعه استفاده از پوشش‌های بیمه‌ای درمان تکمیلی است. رضایت قیمتی از جنبه‌های مهم رضایت مشتریان این خدمات است. از طرفی یکی از مفاهیمی که برای مطالعۀ عکس‌العمل مشتریان نسبت به قیمت به کار می‌رود، تمایل به پرداخت آن‌هاست.

تأملی بر عوامل مؤثر بر ایجاد رضایت یا نارضایتی در مشتریان حقیقی بیمه‌های اتومبیل

حسن رضا زین آبادی؛ مریم سلماسی؛ عبدالـ… سلطانی ثانی؛ حمید طهماسبی/ دوره 6، شماره 2 ، فروردین 1396، صفحه 114-126

 

چکیده

مدل‌های زیادی در زمینۀ کیفیت خدمات تعریف و مورد آزمایش قرار گرفته‌اند، اما هیچ‌یک از آن‌ها به ‌صورت خاص به خدمات بیمه‌های اتومبیل و به‌خصوص در فضای اجتماعی و اقتصادی ایران نپرداخته‌اند. این پژوهش که به روش کیفی (نظریۀ زمینه‌ای) انجام شده است، به شناسایی عوامل مؤثر بر رضایت و نارضایتی مشتریان بیمۀ اتومبیل پرداخته است.

‌‌تأثیر ویژگی‌های شخصیتی برند بر وفاداری به برند با توجه به نقش میانجی سازگاری و رضایت مشتری در یک شرکت بیمه‌ای

حمید رضایی؛ مهسا زمانی/ دوره 10، شماره 2 ، فروردین 1400، صفحه 131-142

 

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر ویژگی‌های شخصیتی برند بر وفاداری به برند با توجه به نقش میانجی سازگاری و رضایت مشتری در یک شرکت بیمه‌ای در شهرستان گرگان انجام شده است. روش‌شناسی: این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی است که به صورت توصیفی‌-‌پیمایشی اجرا شده است.

تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر رضایت کارکنان و بیماران با میانجیگری توانمندسازی ساختاری (مورد مطالعه: بیمه سلامت ایران)

منیژه احمدی؛ صمد بارانی/ دوره 12، شماره 1 ، اسفند 1401،  صفحه 51-62

 

چکیده

پیشینه و اهداف: کیفیت خدمات و جلب رضایت مراجعان و دریافت‌کنندگان خدمات، همواره یکی از چالش‌های مهم سازمان‌های خدمات‌محور است. در بخش بهداشت و درمان، رضایت شغلی به‌طور قوی با کیفیت و کارایی خدمات، رضایت بیماران و کاهش هزینه‌های پزشکی ارتباط دارد.

تأثیر نوآوری خدمات بر رضایت مشتریان با نقش میانجی ارزش آفرینی و دانش مشتری از محصولات در صنعت بیمه

بیتا دلبری؛ مرتضی رجوعی // مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 شهریور 1403

 

راهکارها

راهکارهای توسعه بازار دانش و پژوهش تقریبا مشخص است چون به کرات از سوی صاحب‌نظران مطرح شده است. در اینجا گزیده‌ای از راهکارها تکرار می‌شود:

اولین و کلیدی‌ترین اصل در توسعه یک بازار وجود تقاضاست. تا زمانی که تقاضا از سوی بنگاه های بیمه‌ای در بازار پژوهش کم باشد به گونه‌ای که زمینه ایجاد و توسعه بازار را فراهم نیاورد عملا کیفیت وجودی ارکان دیگر چندان اثری ندارد. اما این تمام مسئله نیست. سمت عرضه کالا یا خدمت پژوهشی و دانشی باید با روش‌های مختلف سمت تقاضا را تهییج کند. داشتن روحیه متقاعدسازی و اغنایی در سمت عرضه محصولات بیمه‌ای چندان قوی نیست و چون فعالان این حوزه چشم‌انداز جذابی نسبت به دریافت بخشی از کیک درآمد موجود درصنعت بیمه را ندارند؛ لذا انگیزه چندانی وجود ندارد. اما راهکارهای میانه چه می‌تواند باشد. از جمله تقویت نقش نخبگان به گونه‌ای که راهبری بازار را برعهده بگیرند. همچنین تشکل‌های صنفی بیمه‌ای با انعقاد تفاهم‌نامه‌های مختلف، واسطه‌گران فروش محصولات علمی و پژوهشی باشند.  اما همه این موارد ضروری است در قالب یک مدل مفهومی توسعه دانش و پژوهش در صنعت بیمه در چشم‌انداز مثلا سه سال تجمیع گردد. برای این کار وجود همکاری نزدیک بین راهبران و نخبگان در صنعت بیمه ضروری است.

منبع:بیمه داری نوین

نظر شما چیست؟