محمدرضا سمیعی، مدیرعامل کارگزاری تأمین آتیه صبا در همایش اکو بیمه گفت: «شرکتهای بزرگ بیمهای در کشور ما هنوز سرمایهگذاری را برونسپاری نمیکنند و بهجای استفاده از بازوهای تخصصی مالی، اقدام به ایجاد دپارتمانهای داخلی میکنند. در نتیجه از نگاههای نوآورانه و دانشمحور غافل میمانند.»
به گزارش ریسک نیوز به نقل از ستاد خبری اکو بیمه، در نشست پنجم همایش «اکوبیمه» با محوریت بیمه و بازار سرمایه، محمدرضا سمیعی، مدیرعامل کارگزاری تأمین آتیه صبا، با تأکید بر ضرورت تحول رویکرد صنعت بیمه در مواجهه با بازار سرمایه، هشدار داد: «اگر صنعت بیمه به سمت نوآوری در حوزه سرمایهگذاری حرکت نکند، در سالهای آینده با چالش بزرگ بدهی در بیمههای عمر مواجه خواهد شد».
او یکی از مسیرهای نجات این صنعت را در فعالسازی همکاری مشترک میان نهادهای مالی، شرکتهای سرمایهگذاری و بیمهگر دانست تا «ریسک بهصورت جمعی تقسیم و بازدهی بهینه حاصل شود».
چالشهای ساختاری و مدیریتی صنعت بیمه
به گفتهی سمیعی، دو نوع چالش اساسی در مسیر رشد صنعت بیمه وجود دارد:
چالشهای ساختاری و نظارتی ناشی از آییننامههای ۹۷ و ۱۰۴ بیمه مرکزی که محدودیتهایی بر سرمایهگذاری شرکتهای بیمه اعمال میکند؛
چالشهای مدیریتی و اجرایی که ریشه در نگاه درونسازمانی دارد.
او تصریح کرد: «شرکتهای بزرگ بیمهای در کشور ما هنوز سرمایهگذاری را برونسپاری نمیکنند و بهجای استفاده از بازوهای تخصصی مالی، اقدام به ایجاد دپارتمانهای داخلی میکنند. در نتیجه از نگاههای نوآورانه و دانشمحور غافل میمانند.»
سمیعی افزود برخلاف کشورهای اروپایی که ساختار صنعت بیمه در آنها همسو با سیاستهای سرمایهگذاری مدرن حرکت میکند، «در ایران از همان سال اول بیمهنامهها با تخفیف آغاز میشود و برخلاف روند جهانی عمل میکنیم؛ موضوعی که باعث افزایش استهلاک، رشد هزینه خسارات و فشار مالی بر بیمهگران در بیمههای بدنه خودرو میشود.»
نسبت پایین نفوذ بیمه در اقتصاد ایران
مدیرعامل کارگزاری تأمین آتیه صبا با ارائه آمار تازه از وضعیت نفوذ بیمه در تولید ناخالص داخلی گفت:«ضریب نفوذ بیمه در ایران در سال ۱۴۰۲ برابر با ۱.۹ درصد بوده و پیشبینی میشود در سال ۱۴۰۳ به ۲.۲۵ درصد برسد؛ این در حالی است که میانگین خاورمیانه ۱.۵ درصد و میانگین جهانی حدود ۷.۴ درصد است.»
بهگفتهی او، ایران با وجود ظرفیت جمعیتی و صنعتی بالا، سه برابر عقبتر از میانگین جهانی حرکت میکند و برای جبران این فاصله باید «همافزایی میان بیمه و بازار سرمایه» تقویت شود.
تورم، رکود و فقدان نوآوری؛ زنجیرهی تهدیدهای اقتصادی صنعت بیمه
سمیعی با اشاره به رکود اقتصادی، تحریمها و تورم توأم در اقتصاد ایران، یکی از تهدیدهای اصلی صنعت بیمه را تورم هزینهای و کاهش کارایی سرمایهگذاریها دانست:
«در حالیکه در اروپا از سال ۲۰۱۷ به بعد نرخ سود سپرده بانکی منفی شد، بانکهای ایران در دوره رکودی فعلی به جذب سپرده و تشویق نقدینگی ادامه میدهند و به رقیب بازار سرمایه تبدیل شدهاند.»
او تأکید کرد: «در چنین شرایطی اگر صنعت بیمه راه نوآورانهای برای بهرهگیری از ابزارهای سرمایهگذاری مدرن پیدا نکند، در سالهای آینده با چالش بزرگ کمبود ذخایر و بدهییافتههای بیمههای عمر روبهرو میشود. طبق دستورالعمل بیمه مرکزی، این منابع باید در حسابهای ویژه سرمایهگذاری شوند، اما عملاً این کار در سطح مطلوب انجام نشده است.»
سرمایهگذاریهای نوین: از اوراق کتستروفیک تا صندوقهای تخصصی
در بخش دیگری از سخنان خود، سمیعی راهکارهای توسعه سرمایهگذاری در صنعت بیمه را شرح داد. او از دو محور کلیدی یاد کرد:
بهکارگیری ابزارهای نوین بازار سرمایه:
«اوراق بهادارسازی ریسکهای بیمهای و انتشار اوراق کاتاستروفیک (Cat Bonds) از جمله ظرفیتهایی است که ریسک شرکتهای بیمه را کاهش میدهد و در سطح جهانی مورد استقبال قرار گرفته است. ایران نیز باید از ظرفیت نهادهای دارای مأموریت خاص (SPV) برای تبدیل این ریسکها به اوراق قابل معامله استفاده کند.»
تقویت صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی:
سمیعی افزود: «در دو سه سال اخیر رشد قابلتوجهی در صندوقهای تخصصی گروههای مالی مشاهده شده، اما محدودیتهای آییننامهای و رویکرد محافظهکارانه مدیران بیمه باعث شده حضور در این عرصه محدود بماند. اکنون تأکید ما بر گسترش صندوقهای Venture Capital و Private Equity برای توسعه سرمایهگذاریهای بیمهای است.»
غفلت از بیمههای حملونقل دریایی و فرصتهای ازدسترفته
او با انتقاد از بیتوجهی به بیمه حملونقل دریایی خاطرنشان کرد:«در این حوزه، حجم پرمیوم جهانی حدود ۳۹ میلیارد دلار است و بیش از ۸۰ درصد حملونقل جهانی را پوشش میدهد، اما در ایران تنها دو شرکت بیمه در این زمینه فعالاند و آن هم بدون تخصص کافی. به نظر میرسد بازار بیمه در این بخش راهبرد مشخصی ندارد و دچار غفلت مزمن شدهایم.»
پروژههای عملیاتی و بازدهی سرمایهگذاریها
مدیرعامل کارگزاری تأمین آتیه صبا همچنین از دو تجربه موفق در ترکیب سرمایهگذاریهای بیمهای خبر داد:
صندوقهای بازنشستگی غیرتکمیلی،
صندوقهای درآمد ثابت ETF با نماد «دیوا» که به گفته او در حوزه اوراق سرمایهگذاری ثبتی فعالیت میکند و «از ابتدای سال تاکنون بیش از ۵۱۲ درصد رشد داشته و بازده مؤسسهای آن حدود ۳۵ درصد بوده است.»
این پروژهها، به گفتهی وی، نشاندهندهی «امکان تحقق بازده پایدار در قالب سرمایهگذاریهای کمریسک و تحلیلپذیر» در صنعت بیمه ایران است.
راه آینده: همافزایی بیمه و نهادهای مالی برای تقسیم ریسک و سود
در جمعبندی نشست، سمیعی تأکید کرد:
«ادامه مسیر فعلی بدون اصلاح ساختار سرمایهگذاریهای معاوضه، منجر به بحران بدهی در آینده خواهد شد. برای عبور از این وضعیت، صنعت بیمه باید بهصورت فعالانه با گروههای مالی و شرکتهای سرمایهگذاری همکاری کند تا بتواند از طریق تقسیم مسئولیت (Share Responsibility) ریسک را کاهش و بازدهی را در پورتفوهای سرمایهگذاری افزایش دهد.»
نظر شما چیست؟