نقدی بی رحمانه بر همایش اکو بیمه / سد ارتباطی شکسته شد

به گزارش ریسک نیوز به نقل از نشریه بیمه داری نوین نخستین همایش اکوبیمه در روزهای ۲۷ و ۲۸ مهرماه 1404 در مرکز همایش‌های برج میلاد تهران به همت رسانه بیمه‌داری نوین برگزار شد؛ رویدادی که با حمایت معنوی دانشگاه صنعتی شریف، بیمه مرکزی، پژوهشکده بیمه و سندیکای بیمه‌گران ایران و پشتیبانی راهبردی بیمه سامان شکل گرفت.

شرکت‌های بیمه پاسارگاد، البرز، ایران، نوین، ما، پارسیان، سرمد، کارگزاری تأمین آینده، بیمه‌های اتکایی آوای پارس، سامان، امین، ایرانیان و ایران معین نیز از حامیان اصلی بودند.

اکوبیمه در دو روز پیاپی، نقطه تلاقی صنعت بیمه با جامعه علمی و مدنی بود؛ جایی که اقتصاددانان، مدیران ارشد و نخبگان جوان درباره «نوآوری، رقابت و گذار صنعت بیمه به اقتصاد نو» گفت‌وگو کردند. برگزاری جشنواره‌های بیم‌استارز، ناب، فن و بازارچه دانش نیز شور خلاقیت را به این رویداد بخشید و چهره‌ای تازه از آینده بیمه ایران ترسیم کرد. اکنون و در پی بازخورد گسترده این تجربه، تصمیم بر آن است که دومین دوره، اکوبیمه ۲، در مردادماه سال آینده هم‌زمان با پایان مجامع شرکت‌های بیمه برگزار شود؛ رویدادی که قرار است «گام دوم گفت‌وگوی ملی بیمه و جامعه» باشد و پلی میان ساختارهای سنتی صنعت و نسل نوآور اقتصاد ایران بسازد.

فاطمی: پیش از هرچیز، از تمام دوستانی‌که ما را در این مسیر همراهی کردند، صمیمانه سپاسگزارم. این نخستین جلسه پس از برگزاری همایش است. در طول دو روز برگزاری همایش، مجموعاً ۲۴۰۰ نفر در سالن حضور یافتند. با درنظرگرفتن هشت نشست برگزارشده، به ‏طور میانگین در هر نشست حدود ۳۰۰ نفر شرکت داشتند. میزان استقبال به عوامل متعددی بازمی‏ گردد؛ ازجمله نوپا بودن ساختار همایش، ضعف احتمالی در حوزه تبلیغات و نیز ماهیت مخاطبان که عمدتاً از کارکنان ستاد، شعب و شبکه فروش شرکت‏های بیمه هستند. این افراد برای حضور در همایش ناگزیر از صرف‏ بخشی از درآمد خود هستند و معمولاً هزینه حضورشان نیز از سوی شرکت بیمه تأمین نمی‏شود.

درصورت تداوم برگزاری این همایش، لازم است درخصوص استراتژی دعوت، تبلیغات تخصصی و نحوه حضور مخاطبان، بازنگری جدی صورت گیرد. درمجموع طی دو روز، 10 نشست برگزار شد که به‌دلیل ادغام نشست‏های آغازین هرروز با پنل‏های مربوطه، عملاً تعداد نشست‏ها به هشت‌مورد کاهش یافت. در این نشست‏ها، ۵۱ نفر به ‏عنوان سخنران یا عضو پنل حضور داشتند که به ‏زعم من، فرصت مناسبی برای ارائه دیدگاه‏ها فراهم شد.

به‏طور متوسط هربار ۳۰۰ نفر شرکت کردند و احتمالاً در صبح روز اول، طبق تخمین، تعداد شرکت‏کنندگان به ۴۵۰ نفر رسید. جلسه اول صبح روز اول، برخی از نشست‏ های بعدازظهر همان روز، به‏ ویژه آخرین نشست، حدود ۱۵۰ نفر شرکت‏ کننده داشت.

تعداد ثبت ‏نامی ‏ها به‌نسبت حدود ۷ هزار کارت دعوت ارسالی، کم بود اما ثبت‏ نام ‏هایی که برای همایش هزینه پرداخت کرده باشند، بیشتر از حوزه بانکی بودند. این نکته ‏ای دارد که ما مخاطب خود را به‏ درستی نشناخته ‏ایم؛ به ‏هرحال بانک‏ها می‏ توانند کارمند شعبه را اعزام کنند، اما در صنعت بیمه، اکثر افراد نماینده‌فروش هستند، یعنی آن‏ها با هزینه بانک می‏ آیند و بیمه ‏ای ‏ها باید از جیب خود هزینه کنند. البته این نخستین همایش بود و نباید آن را با همایش بانکداری الکترونیک مقایسه کنیم، چون آن همایش اکنون ۱۳ تا ۱۴ سال است که به ‏صورت منظم برگزار می‏شود.

خسروشاهی: صنعت بیمه ۳۰۰ هزارنفر فعال دارد و بانک نیز همین‏طور، اما در بانک همه ۳۰۰ هزار نفر کارمند هستند، درحالی‏که در بیمه فقط ۲۵ هزارنفر کارمند رسمی اند، بقیه به‏ صورت آزاد فعالیت می ‏کنند و تصمیم ‏گیری با خودشان است.

فراهانی: نکته این است که در صنعت بانک، مدیرعامل‏ ها ابلاغ می ‏کنند که از شعب نیز در همایش ‏ها حضور یابند، اما در صنعت بیمه چنین انعکاسی شکل نگرفته بود که از شبکه فروش و ستادها نیز حضور یابند. آن‏طور که ما برداشت کردیم، باید جایگاه خود را تثبیت کنیم.

فاطمی: ممکن است در آینده به دانشکده ‏های بیمه و دانشکده‏ های اقتصادی نیز فکر کنیم. واقعیت این است که سالن‏ های دیگر فضای نمایشگاهی مشابه را در اختیار ما قرار نمی ‏دهند؛ حتی سالن صداوسیما که احتمالاً ظرفیت ۳۰۰ نفر دارد، از نظر بصری بسیار مناسب است، اما همچنان فضای کافی برای نمایشگاه ندارد. اگر بخواهیم در آینده این همایش را برگزار کنیم، تیم اجرایی سال آینده باید به این نکات توجه داشته باشند.

ربیعی: می تونیم محتوا را تغییر دهیم یا آن را به‏ گونه ‏ای هدف ‏گذاری کنیم که برای شبکه فروش هم جذاب باشد.

فرحی: همواره گفته می ‏شود که صنعت بیمه، صنعتی درون‏گراست. من فکر می‏کنم ممکن است بخشی از این موضوع به مسائل اجرایی مانند دعوتنامه ‏ها یا افرادی که دعوت شده بودند بازگردد، اما بخشی از آن نیز به درون‏گرایی ذاتی صنعت بیمه مربوط است. شما ابزارها را فراهم کرده بودید: حضور آقای مسعود نیلی، آقای عبدی تبریزی، ناهار مناسب، کنسرت، سالن نمایشگاه و آقای فاضلی؛ این‏ها همگی جذابیت ‏هایی دارند. منتها به‌نظر می ‏رسد وقتی در صنعت بیمه مباحثی چون دیجیتال، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی مطرح می‏شود، این‏گونه برداشت می‏شود که این‏ها مفاهیمی وارداتی به صنعت هستند و باید رها شوند.

محسنی: این مشکل، مشکلی ریشه ‏ای است. در همایش بیمه و توسعه نیز تا ظهر سالن پر است، اما از حدود ساعت ۱۰ یا ۱۰:۳۰ صبح، زمانی‌که سخنرانی اصلی تمام می‏شود و رئیس‏ جمهور و وزیر می‏ روند، سالن خالی می‏شود؛ حتی با وجود سخنران خارجی.

فاطمی: آقای دکتر خسروشاهی، مدیران عامل و تعداد زیادی از اعضای هیئت‏ مدیره شرکت‏های بیمه حضور داشتند. این‏ها همان افرادی هستند که می‏ خواهند صنعت بیمه را متحول کنند. دوستان محبت کردند و همراه ما بودند. فکر می‏کنم این برای ما که محتوا تهیه کردیم، دستاورد اصلی است. حال برای رساندن این محتوا به بدنه جامعه، دوستان قاعدتاً برنامه ‏هایی دارند که اجرا خواهند کرد. اما اگر ما همایش برگزار می‏ کنیم، یکی از ارکان آن، شرکت‏ کننده است. نمی‏شود مسابقه فوتبال برگزار کرد و تماشاگر نداشت؛ درنهایت همین است که انسان را به وجد می ‏آورد.

تعداد نشست‏ها ۱۰ مورد بود که البته ۸ نشست برگزار شد . فکر می ‏کنم کیفیت سخنرانی ‏ها و در اصل پنل ‏ها، نسبتاً خوب بود. حال باید جلوتر برویم و ببینیم ارزیابی‏ ها چگونه است. درمجموع ۵۱ نفر در طول دو روز و در قالب ۱۰ نشست صحبت کردند. این عدد نشان می‏دهد که خیلی محدود عمل کردیم. دقت کنیم که این افراد تقریباً همگی در حوزه خود از افراد سرآمد بودند. من فکر نمی‏کنم فرد نامرتبطی میکروفن به‌دست گرفته باشد. ممکن است یکی، دو مورد از دست‌مان در رفته باشد، اما درمجموع فکر می‏کنم این ۵۱ نفر، همگی افراد مرتبطی بودند.

ربیعی: یک نشست در اینجا لغو شد که مربوط به مدیران صنعت بیمه بود .

محسنی: اینکه از میان پنل ها فقط یک مورد مختص به مدیران صنعت بیمه بود که حضور پیدا نکردند و در لحظه های آخر لغو کردند هم قابل بحث است.

فاطمی: واقعیت این است که بازخوردی‌که از حامیان اصلی دریافت کردیم ـ حداقل آنچه به بنده رسید ـ بسیار مثبت بود؛ یعنی دوستان از اینکه وقت گذاشته بودند یا هزینه کرده بودند، پشیمان نبودند.

برای ما بسیار مهم است که ببینیم آیا از طرف مقابل رضایت وجود دارد یا خیر. ثبت‌نام تعداد شرکت‏ کنندگان دیر انجام شد، اما خوب بود. البته یکی از جشنواره‏ ها را مجبور شدیم داوری نکنیم که بابت آن نتوانستیم کاری انجام دهیم، ولی خیلی مهم نبود. جشنواره اصلی ما که مربوط به محصولات بیمه ‏ای بود، به‏ نظرم خوب برگزار شد.

در نظرسنجی‏ ای که انجام دادیم، ۱۷۳ نفر از آن چندنفر، ضرب‌ در عدد ۲۴۰۰ شرکت‏ کننده آمدند؛ از ۸۰۰ نفر، ۱۷۳ نفر مشارکت کردند. ترتیب نتایج به‌‌این‌صورت بود: کیفیت محتوایی ۷۱، میزان تناسب موضوعات ۶۴، تنوع و جامعیت موضوعات ۷۰، میزان نوآوری در مباحث ۶۸، ارزش علمی همایش ۶۸ درصد، مجموع ارزش کاربردی همایش ۶۵ درصد و نظم برنامه و مدیریت زمان ۵۰.

ما معمولاً در بسیاری از موارد، به ‏ویژه در نشست‏های دوم صبح‏ها، زمان را رعایت نکردیم و هر روز ناهار را دیرتر ارائه دادیم. البته دوستان از ابتدا یک‌ساعت‌ونیم زمان ناهار پیش ‏بینی کرده بودند که با همین عدد، ۴۵ دقیقه تخطی داشتیم و ۴۵ دقیقه باقی ماند. میانگین ۱۷۳ نفره بود.

درخصوص فضای فیزیکی و امکانات برج میلاد باید اشاره کرد که استانداردهای مشخصی دارد؛ ۸۳ درصد، همچنین کیفیت پذیرایی ۵۸درصد و تجربه کلی ۶۰ درصد بود.

فرحی: یک نکته برجسته و جالب وجود دارد؛ ۸۳ درصد مربوط به محل برگزاری که برج میلاد است، اما بقیه را که نگاه می ‏کنیم، بالاترین نمره مربوط به کیفیت محتوای علمی با ۷۱ درصد است. برایم جالب بود؛ حرف‏های جدید، خوب و جذابی شنیدم.

فاطمی: درحالی‏که ما تلاش کردیم حتی ‏المقدور از استفاده‌کردن از پاورپوینت پرهیز کنیم، این موضوع نشان می‏ دهد که آن فرمت سنتی‌ای که در آن، تعداد زیادی ارائه با پاورپوینت انجام می ‏شود ـ که هم موجب خستگی مخاطبان می ‏شود، هم آن‏ها را از مباحث استدلالی و گفت‏وگو دور می‏ کند ـ مطلوب ما نبود. آقای دکتر مسعود نیلی نیز چندسالی است تلاش می‏ کنند از پاورپوینت استفاده نکنند و امروز هم که متن ارائه می‏کردند، اگر دقت کرده باشید، متن را کنار گذاشتند. چندنفر از افراد دانشگاهی که رشته اقتصاد نخوانده بودند، اظهار داشتند که از صحبت‏های آقای دکتر نیلی، مطالب زیادی آموختند.

نقاط‌ضعف عمدتاً مربوط به چالش‏های مالی بود. ما در زمینه تبلیغات و اطلاع‏ رسانی نیز تا حدی ضعیف عمل کردیم و بخشی از این ضعف نیز به شرایط دوران جنگ بازمی ‏گردد. راه ‏اندازی مجدد قطاری که متوقف‌شده، بسیار دشوار است. بااین‌حال دراین‌زمینه ضعف داشتیم و این‌کار به ‏خوبی انجام نشد.

محسنی: خوب است بازخوردهایی را که شخصاً از توییتر و لینکدین دریافت کرده‏ ام، با شما در میان بگذارم. از میان افرادی که در همایش شرکت کرده بودند، گروهی از بخش درمان بودند. آقایی گفته بود، همایش جالبی بود و برای اولین‌بار بود که در یک همایش بیمه‏ ای شرکت می‏کرد، اما چیزی‌که برایش عجیب بود، تفاوت آن با سایر همایش‏ها بود؛ چون سطح سخنرانی‏ها بسیار خوب بود، اما شرکت ‏کنندگان اغلب خود بیمه‏ ای‏ ها بودند و گویا بیشتر برای دیدوبازدید و گفت‏ وگو و دیدن یکدیگر آمده بودند.

آرا: من سه‌سال در همایش دیجیتال اینشورنس شرکت کردم، آنجا هم همین‏طور است؛ بیشتر افراد برای ایجاد ارتباط می ‏آیند. یعنی زمانی‏که سخنرانی ‏ها آغاز می‏ شود، همه بیرون می‏ آیند و با یکدیگر صحبت می‏ کنند. فقط ایرانی‏ ها نیستند؛ از کشورهای مختلف می ‏آیند و هیچ‏کدام نمی ‏نشینند تا همه پنل‏ها را گوش دهند. بیشتر به بخش ارتباطات، نمایشگاه و جلسات کاری خود می‏ پردازند.

کشاورز: این همایش را اصلاً با همایش‏های دیگر مقایسه نکنید؛ با همایش‏ های صنعت بیمه مقایسه کنید؛ چون در غیر این‌صورت به بیراهه می ‏رویم. فضای همایش و افراد حاضر در آن را نمی‏ دانم، اما اگر بخواهیم مشابه‏ سازی کنیم، مثلاً بیمه کوثر همایش دارد، یا همایش بیمه و توسعه هم داریم، حتی می‏توان با همین اجلاس‏ «فیر» مقایسه کرد. وقتی مقایسه ‏ای در همایش‏ها انجام می‏ دهیم، مقایسه دقیق‏ تر آن است که با ساختار داخلی صنعت انجام شود.

فاطمی: به ‏نظر من، چه تیم علمی و چه تیم اجرایی باید بیشتر به عوامل درونی نگاه کنیم. گاهی لازم است بدانیم چه‌نوع مشارکتی باید داشته باشیم. برخی افراد کلیدی هستند که علاقه ‏مند به همراه ی‏اند. همچنین ما نباید از اشکالات احتمالی خود غافل شویم.

فراهانی: زمانی‏که با مدیرعامل‏ شرکت‏ ها برای مشارکت گفت‏ وگو می ‏کردیم، هیچ‏گاه نگفتیم که شما در مدل مشارکتی ‏تان، بدنه کارشناسی و شبکه‌فروش را درگیر کنید؛ ما در نظر داریم سال بعد  بیشتر روی مشارکت مخاطبان بیمه ‏ای تمرکز کنیم.  در قالب یک مطالعه جدی، برنامه‏ داریم که روی جذب مخاطب با استراتژی پیش برویم. نکته مهم آن است که اگر در صنعت بیمه دنبال مخاطب واقعی هستیم که بیاید در سالن بنشیند، گوش کند و یاد بگیرد. باید روی این مسئله به‌صورت جدی فکر کنیم.

فاطمی: درخصوص مسئله مشارکت، نکته این است که مدیران‌ارشد بیمه باید درک کنند حضور در این همایش سرمایه‏ گذاری است، نه هزینه. شناخته‌شدن فرصت‏ها، ایجاد موقعیت‏های مناسب، دعوت از افراد بین‏ المللی ـ همه این‏ها شرایطی را فراهم می ‏کند که نشان می ‏دهد این یک سرمایه‏ گذاری است ـ نه هزینه. درواقع این سرمایه‏ گذاری در بهره ‏برداری از فرصت‏ها، ارتقای برند، افزایش سرعت یادگیری و نوآوری مؤثر است و باید عدم‌مشارکت را ازمیان‌برداشت و به ‏سمت پیشرفت حرکت کرد.

حال نقاط‌قوت ما چه بود؟ ما فکر می‏ کنیم یک نقطه‌قوت داشتیم که باید در کنار نقاط‌ضعف‏مان، آن را پذیرفته و حفظ کنیم. یکی از آن‏ها، پشتوانه نهادی قوی بود؛ یعنی جنابعالی (آقای دکتر خسروشاهی) و چندنفر از مدیران‌عامل به‏ صورت تمام ‏وقت در همایش حضور داشتید و این برای برگزاری همایش، اعتبار زیادی به‌همراه داشت؛ نه‌فقط پیش از همایش، بلکه در روز برگزاری. زیرمجموعه‏ های شما ازجمله پژوهشکده بیمه، بیمه سامان، بیمه پاسارگاد و سایر همکاران نشان دادند، موضوعی وجود دارد که افراد به ‏دنبال آن هستند. می‏خواهم بگویم از سطوح بالای صنعت بیمه، پشتیبانی خوبی دریافت کردیم و باید تلاش کنیم این حمایت را حفظ کنیم. مثلاً افرادی مانند آقای بختیاری، جهانگرد و آقای جراحی در هیچ ‏جا حضور نداشتند، اما در برخی نشست‏ها شرکت کردند. به‏ نظر من، این نشان می‏دهد که ما این پشتیبانی را داشتیم. وجود یک مشارکت ‏کننده اصلی مانند بیمه سامان، برای ما بسیار ارزشمند بود. هرچند با کمال تشکر از دوستان، باید تلاش کنیم که این بار را تقسیم کنیم تا بتوانیم این مسیر را ادامه دهیم.

تمایز محتوایی بین ‏رشته ‏ای، به‏ نظر من بسیار زیاد بود. توجه فرمایید که مدیرعامل‌های سه پلتفرم اصلی ما، همگی حضور داشتند.

دو سوی صنعت بیمه ـ شرکت‏های بیمه و پلتفرم‏ ها ـ به‌این‌ترتیب حضور داشتند. درنهایت همایش ما از یک‌روز به دو روز تبدیل شد. رویدادهای جانبی‏ مان به ‏نظرمان نسبتاً موفق بود. البته واقعیت این است که نمایشگاه‏مان به ‏دلیل حضور کم افراد، بازدیدکننده ‏اش کمی کمتر بود. «جشنواره فن» را به‏ طور خاص برای جذب نمایندگان فروش برگزار کردیم و آن نیز برگزار و نماینده ها انتخاب شد. دو جشنواره دیگر نیز برگزار شد که فکر می‏ کنیم خروجی‏ های خوبی داشتند.

فراهانی: یک حرکت دیگر نیز انجام دادیم؛ بازارچه دانش‏. 30 ایده را رشد دادیم که سه، چهارتای آن‏ها کاملاً قابلیت اجرایی داشتند. ارزش آن سه‌تای اول، به‏ن ظر من بسیار بالاست. حالا ممکن است دست‏ کم گرفته شوند، ولی آن سه مورد قابلیت رشد و کار جدی دارند که ان‏شاءالله برای آن‏ها برنامه‏ ریزی خواهد شد.

 

فرحی: من نیز از بیمه استارز بازخوردهای خوبی دریافت کردم و فکر می ‏کنم برای اینکه سال آینده این بخش پررنگ ‏تر شود، باید جوایز بهتری در نظر گرفته شود. این موضوع اثر گله‏ ای دارد؛ یعنی جوان‏ها جذب می ‏شوند و آن‏هایی که دل‏باخته صنعت هستند، موجب رونق و حضور بیشتر خواهند شد.

فاطمی: برای اینکه خودم بازخورد بگیرم، از دکتر مجید نیلی خواهش کردم به‏ عنوان متخصص در جلسه حضور یابند. ایشان به ‏عنوان داور ننشست، بلکه در ردیف پایین نشست. جایگاه ‏مان در برج میلاد مناسب بود و فکر می‏کنیم بستری نو برای ارتقا ایجاد شده است. ممکن است اگر نظر دوستان باشد، بتوان بر مبنای آن چیزی ساخت و ادامه داد. اگر قرار باشد انجام شود و دوستان هم چنین نظری داشته باشند، باید برای سال آینده برنامه ‏ریزی کنیم.

فراهانی: من تجربه جهانی را مطالعه کردم. در سال اول، گفته می‏شود تمرکز بر شخصیت و زبان مفهوم است. درواقع تمرکز بر شخصیت و زبان مفهوم بود که نتایج خوبی به‌همراه داشت. نتایج جهانی نشان می‏دهد که در سال اول، مشارکت کلاً زیاد است. درعین‌حال باید استراتژی جذب مخاطب خود را بازنگری کنیم.

آقای فاطمی: زمانی‏که ما نامه ‏ای به مدیرعامل بانک ارسال می ‏کردیم، بانک موظف می‏شد ۳۰ نفر از واحدهای خود را در همایش شرکت دهد.

آرا: ما اگر برای ۱۰۰ نفر نامه ارسال کردیم، ۵۰ نفر را از شبکه‌فروش در نظر گرفتیم و استقبال خوبی هم صورت گرفت. اگر اطلاع‏ رسانی به شبکه‌فروش انجام می ‏شد، آن‏ها نیز علاقه ‏مند به شرکت بودند.

رجبی: در اطلاع‏ رسانی ضعف داشتیم، اما اصلی ‏ترین مسئله، فرآیند تأمین منابع مالی بود که به‏ صورت تکه‏ تکه انجام می‏شد و نمی‏توانستیم به‏ صورت گسترده عمل کنیم. همه این‏ها به یک اصل کلی بازمی‏ گردد؛ منابع مالی باید به‏ موقع تأمین شود تا بتوان از فرصت کوتاه موجود بهره‏ برداری کرد.

کشاورز: یکی از همایش‏های خوبی بود که واقعاً در این چندسال در آن شرکت کردم. همان‏طور که اشاره شد، حمایت‏های نهادی قوی، به‏ ویژه حضور خود آقای دکتر، انصافاً پیام مهمی داشت. کشور ما بسیار درگیر «همه‏ چیزدانی» است؛ گمان می‏کنیم همه‌‌چیز را خودمان می‏دانیم. اما وقتی آقای دکتر شخصاً حضور پیدا می‏ کنند، این حضور پیام مهمی برای صنعت دارد. من به‏ نوبه خودم واقعاً از ایشان سپاسگزارم. ایشان با دقت پیگیر بودند، نوع اجرا بسیار خوب بود و تازگی داشت. حتی چیدمان صندلی‏ها نیز مناسب بود؛ یعنی مشخص بود که قرار است پیام جدیدی منتقل شود و همایش به‏ صورت تیپیکال برگزار نشود؛ برخلاف بسیاری از همایش‏هایی‌که تاکنون برگزار شده ‏اند. این تغییرات واقعاً محسوس بود. اجرای خود آقای دکتر نیز بسیار دلپذیر بود؛ ایشان به‏ گونه ‏ای صحبت می‏کردند که مخاطب مشتاق شنیدن بیشتر می‏شد. واقعاً این هم تأثیرگذار بود.

چند نکته مثبت نیز وجود دارد. همان‏طور که عرض کردم، این همایش را نباید صرفاً برای یافتن نقاط‌قوت سایر همایش‏ها مقایسه کرد؛ اگرچه مقایسه برای شناخت نقاط‌قوت مفید است، اما در مقام ارزیابی نباید چنین کرد. باید با همایش‏های صنعت بیمه مقایسه شود، چراکه مخاطبان صنعت بیمه، همان‏طور که گفته شد، حدود ۲۵ هزار کارمند رسمی دارند و مابقی در شبکه‌فروش فعالیت می‏کنند.

اکنون نگاهی وجود دارد که هجمه‏ ای ایجاد کرده ‏اند مبنی بر اینکه قرار است درباره تحول دیجیتال صحبت شود. به ‏هرحال همه افرادی که در شبکه‌فروش متعارف ما حضور دارند، با چنین نگاهی مواجه شده ‏اند. جبهه‏ ای شکل گرفته و گفت‏ وگوهایی در حال انجام است که به افراد، داده‏ هایی منتقل می‏ شود که بعضاً نادرست هستند. بنابراین حتی اگر فرض کنیم که قرار است حوزه‏ هایی مانند کارگزاری‏های آنلاین یا خدمات برخط مطرح شوند، چه اشکالی دارد؟ اتفاقاً ما اکنون درگیر موضوعاتی هستیم که اگر با همان افراد گفت‏ وگو شود، گویی برخی فقط از موضوعی پیروی می‏کنند که خودشان از کم ‏وکیف آن اطلاعی ندارند و تصور می‏کنند که باید در این مسیر حرکت کنند، بدون آن‏که به‏ صورت عمیق به موضوع بپردازند.

از نظر فرهنگی نیز، وقتی مهمانی‌ای برگزار می ‏کنیم، تا زمانی‏که کسی را دعوت نکرده ‏ایم، هیچ توقعی وجود ندارد، اما وقتی افراد دعوت می‏شوند، برایشان توقع ایجاد می‏شود. من همیشه به همکارانم می‏گویم: افراد زیادی در خیابان پاسارگاد هستند، اما وقتی کسی وارد بیمه پاسارگاد می‏شود، تفاوت زیادی دارد؛ یعنی آن فرد وارد سازمان ما شده و قدم در فضای ما گذاشته است. نوع برخورد، نوع تعامل و نوع پذیرایی‌ای که با ایشان صورت می ‏گیرد، تصویری از ما در ذهن او ایجاد می ‏کند. وقتی در همایش افراد را دعوت می ‏کنیم، مراسم باید باشکوه ‏تر برگزار شود. یعنی چه؟ یعنی باید تیم اجرایی ما از نظر تعداد افراد بیشتر باشند تا بتوانند راهنمایی کنند فردی را که در این مسیر آمده؛ اکنون باید چه کند و به کجا برود. در این موضوعات، توجه به افراد از ابتدا اهمیت دارد .

نکته بعدی این است که شاید در همایش‏های آینده، هدف اصلی‏مان را مشخص کنیم؛ اینکه از این همایش چه‌چیزی به‏دست آوریم. به‏عنوان یک پیشنهاد، می‏توان گفت که مثلاً هدفی داشته باشیم با پنل‏های مختلف اما با موضوع واحد، تا افراد بتوانند انتخاب کنند. نه اینکه پنل‏ها موضوعات مختلفی داشته باشند؛ مثلاً فردی بخواهد سخنرانی فلان شخص را در آن پنل گوش دهد، درحالی‏که موضوع یکی باشد. این پیشنهاد را مطرح می‏کنم تا به آن فکر شود. مثلاً اگر قرار است 10 پنل برگزار شود، این احترام به مخاطب است که خودش انتخاب کند صحبت‏های کدام فرد را گوش دهد. سپس این فرد متوجه می‏شود که استقبال از آن مقاله، آن ارائه، یا آن سخنران بیشتر بوده است.

فکر می ‏کنم در همایش فعلی، گستردگی و تنوع زیاد محورها باعث شد که پیام مشخصی شکل نگیرد. درحالی‏که همه ارائه‏ ها واقعاً جالب بودند، اما پیام‏ های مختلفی مطرح شد و هرکدام تلنگرها و جرقه‏ هایی در ذهن ما ایجاد کردند. واقعیت این است که همین اتفاق نیز در ذهن سایر مخاطبان افتاده است.

نکته آخر اینکه به ‏نظر من در همایش‏ های آینده، ابتدا باید مخاطبان را انتخاب کنیم، سپس همایش را برای آنان برگزار کنیم. یعنی چه؟ یعنی اینکه باید مشخص کنیم این همایش برای چه‌کسانی برگزار می‏شود؛ برای مدیرعامل‏ ها، برای شبکه‌فروش، برای دانشجویان یا حتی برای مخاطبانی خارج از صنعت. مثلاً زمانی هست که می‏ خواهیم گروهی از دانشجویان را دعوت کنیم و همایش را برای آنان برگزار کنیم. این همایش اگر تماماً دانشجویی باشد، مدیران‌عامل صنعت و شبکه‌فروش نیز می‏توانند به ‏عنوان مخاطب حضور یابند و ببینند این افراد چه پیشنهادهایی برای ما دارند و چه تغییراتی را مطرح می‏ کنند. چون اگر ما صرفاً از تجربه زیسته خود صحبت کنیم، بخشی از آن تکراری است. واقعیت این است که ما همان تجربه‏ های زیست ه‏مان را بازگو می‏ کنیم و شاید نسبت به آن‏ها سوگیری هم داشته باشیم. این تغییر، به ‏راحتی اتفاق نمی‏افتد.

در یکی از پنل‏های فرعی گفتم که نسل جدید بسیار بر استعدادها (تلنت‏ها) تأکید دارند و معتقدم که این افراد ساختارشکن هستند. در گذشته نیز در حوزه ‏های علمی چنین بود؛ استاد از اینکه طلبه‏ای با او بحث کند و او را به چالش بکشد، استقبال می ‏کرد. گفته‏ اند که شیخ مرتضی انصاری یک موضوع را ۹۰ بار مطرح کرد و همه تأیید کردند، اما خودش روز بعد دوباره آن را نقد کرد، چون کسی نبود که او را به چالش بکشد.

می‏خواهم بگویم که گاهی اگر پنل‏ها به ‏صورت چالشی برگزار شوند، از حالت یک‏سویه خارج می ‏شوند. گاهی ما چیزی را مطرح می‏کنیم و به ‏زعم خودمان بسیار خوب است، اما اشکالی ندارد که فرصتی فراهم شود تا افرادی ما را به چالش بکشند. یکی از محورهای مهم همایش می ‏تواند همین چالش ‏پذیری باشد که به ایجاد تغییر کمک می‏کند.

نکته دیگر اینکه، برخی موضوعات ما وارداتی هستند، اما نگاه بومی زیادی بر آن‏ها حاکم شده است. اصطلاحاً میخ ‏هایی کوبیده ‏ایم که باید کسی بیاید و آن‏ها را بیرون بکشد؛ یعنی موانع را بردارد. ببینید، صنعت بیمه، علمی وارداتی است که از خارج کشور گرفته و وارد شده است. بسیاری اوقات ما آن را آورده‏ایم، سپس با تعصب گفته ‏ایم که این میخ ‏ها نباید جابه ‏جا شوند. کسی که از بیرون نگاه می‏کند، می‏پرسد چرا باید این‏ها باقی بمانند؟ اتفاقاً اگر برداشته شوند، کار روان‏تر و بهتر انجام می‏شود.

فراهانی: تجربه ‏های جهانی سه‏ ساله معمولاً برای اصلاح نگرش‏ها مورد بررسی قرار می‏ گیرند و به ‏طور طبیعی ممکن است در سال بعد، شبکه فروش یا مدل‏های جذب مخاطب تغییر کند.آقای دکتر فاطمی، شما تجربه ‏هایی دراین‌زمینه داشته‏ اید؛ پاسخ ‏های آقای کشاورز را نیز در نظر بگیرید، اینکه مدل جذب مخاطب تک ‏محور باشد یا چندمحور.

فاطمی: باید برای همایش، تم مشخصی تعیین کنیم. همان‏طور که عرض کردم، موضوع باید به ‏گونه ‏ای باشد که مقداری حاشیه هم داشته باشد تا سایر افراد نیز در آن قالب قرار بگیرند. در آن تم باید بتوانیم طیف متفاوتی از مخاطبان را حفظ کنیم. اجرای این کار، هنری است که باید داشته باشیم تا همایش را به ‏درستی برگزار کنیم. چون بالاخره، یکی از دلایلی‌که بانک‏ها در همایش‏ها حضور پیدا می ‏کردند، همین جذب افراد بود؛ یعنی دانشجویان و فارغ‏التحصیلان به آنجا می‏ آمدند و بانک‏ها از میان آن‏ها نسل بعدی کارمندان خود را استخدام می‏کردند. به‌همین‌خاطر بانکی که اسپانسر می‏ شد، از دانشگاه نیز در همان محل نمایشگاهی بهره ‏برداری می‏ کرد. این نکاتی‌که عرض کردم، باید حتماً موردتوجه قرار گیرد تا پاسخ مشخصی برای آن‏ها داشته باشیم.

فراهانی: برای بیمه‏ گذاران بزرگ نیز طرحی داشتیم، منتها زمان اجرای آن بسیار محدود بود و اگر اجرا می ‏شد، احتمالاً نتیجه مطلوبی نداشت؛ به‌همین‌دلیل از اجرای آن صرف‏نظر کردیم.

فرحی: نکته ‏ای‌که به ذهنم رسید، در همایش‏ها، یک جنجال کنترل‏ شده همیشه مطلوب و دلپذیر است. چنین همایشی می‏ تواند شبیه برنامه ‏های «هارد تاک» بی‏ بی‏ سی یا شوهای فاکس‌نیوز باشد، یا حتی مانند مناظرات ریاست‏ جمهوری که نوعی شو کنترل‏ شده هستند.

نکته بعدی درباره مدعوین است؛ بیمه‏ گذاران و مدیرعاملان که به ‏نوعی در همایش حضور داشتند. اما متخصصان خارج از صنعت بیمه نیز اهمیت دارند. مثلاً درباره آقای اعتمادیان که دعوت شده بودند؛ ما پنج‏شنبه به دهکده سلامت محب رفتیم، جمعی حضور داشتند، خود آقای دکتر هم حضور داشتند. درواقع یک شبکه ارتباطی شکل گرفت. ما در حوزه مدیکال، امثال آقای اعتمادیان را داریم؛ حداقل هفت، هشت، 10نفر را می‏شناسم. همچنین در حوزه پتروشیمی، انرژی و سایر حوزه‏ها نیز افراد متخصصی وجود دارند.

فاطمی: ما تلاش خود را کردیم؛ مانند دعوت از دکتر عبدو و آقای دکتر اعتمادیان. اما دکتر درویش نتوانست بیاید. بااین‌حال درست می‏فرمایید؛ این افراد واقعاً ارزشمندند. مثلاً آقای دکتر اعتمادیان پنل خود را بسیار خوب اداره کرد. ایشان فردی بود که از بیرون دعوت شد و روز قبل، پنل را مدیریت کرد.

فرحی: با برخی از افراد شبکه فروش، آن‏قدر فهم مشترک داریم که اگر پنلی برگزار شود، می‏توانیم از قبل هماهنگ کنیم که در کجا با یکدیگر درگیر شویم و در کجا توافق داشته باشیم. حتی می‏توان حالتی تئاترگونه ایجاد کرد و یک‏بار تمرین کرد تا اجرا بهتر شود.

فراهانی: جمع ‏بندی و درواقع صحبت درباره همایش بعدی را نیز داشته باشیم. یکی از محورهایی که نوشته بودیم این بود که چه نقاطی در همایش اول می‏توانست بهتر برگزار شود؛ این مورد مطرح شد و دیگر به آن نمی‏ پردازیم. لطفاً جمع‏ بندی را با نگاه به آینده و مشخصاً همایش اکوبیمه ۲ ارائه فرمایید.

خسروشاهی: پیش از هرچیز، لازم می‏دانم از همه دوستان و همکارانی که درگیر اجرای همایش بودند، تشکر کنم. به‏ ویژه از اسپانسرهای اصلی و… به ‏نظرم همایش به ‏لحاظ اجرایی در روز برگزاری بسیار خوب پیش رفت. این برنامه، تجربه ‏ای تازه بود و اگرچه بیشتر صحبت‏ها حول تعداد مشارکت‏کنندگان بود، اما به ‏نظرم این موضوع فرعی است.

تنها نکته ‏ای که باید به آن توجه کرد، موضوع اطلاع ‏رسانی است. شاید مشارکت پایین تا حدی تحت‌تأثیر همین موضوع بود. ما بیشتر در شبکه ‏های داخلی خودمان اطلاع‏ رسانی کردیم و در فضای بیرونی، بازتاب متفاوتی داشت. در آینده باید این اشکال را برطرف کنیم تا بهره ‏برداری بیشتری از ظرفیت رسانه‏ ها و فضای مجازی داشته باشیم. اما آنچه از نظر من مهم‏تر است و در این همایش اتفاق افتاد ـ و من در همایش‏های بعدی هم از همین زاویه به موضوع نگاه می‏ کنم ـ این است که افراد شاخص از حوزه‏ های بیرون از صنعت بیمه، ذهن‏شان درگیر بیمه شد. اینکه افرادی مثل آقای فاضلی، آقای نیلی، دکتر عبدو یا دکتر مجید نیلی از حوزه‏ های مختلف علمی و اقتصادی درگیر موضوعات بیمه ‏ای شدند، خودش یک دستاورد مهم است. اگر حتی دو نفر از این افراد از فردا درگیر مسائل بیمه ‏ای شوند، این یک‌نوع سرمایه‏ گذاری بلندمدت است که برای من بسیار ارزشمند بود.

نکته دوم اینکه، این گفت‏ وگوها باعث می‏ شود که سد ارتباطی شکسته شود. وقتی افراد در فضایی راحت و آزاد صحبت می‏کنند، اطلاعات منتقل می‏شود و این همان‌چیزی است که باعث رشد صنعت بیمه می‏شود. جامعه مدنی و طبقه متوسط‌به‌بالای جامعه، حتی اگر منتقد باشند، همین تعاملات می‏تواند به رشد کمک کند.

نکته سوم اینکه، وقتی افراد شاخص از حوزه ‏های علمی در همایش حضور پیدا می‏ کنند و درباره بیمه صحبت می‏ کنند، اگر این صحبت‏ها منتشر شود، افراد زیادی آن را می‏ بینند و گوش می‏ دهند. مثلاً وقتی آقای عبدو یا آقای فاضلی درباره بیمه صحبت می‏کنند، این برای صنعت بیمه بسیار ارزشمند است. این هم نوعی سرمایه‏ گذاری رسانه ‏ای و فکری است که باید آن را تقویت کنیم. نکته ‏ای‌که برای بنده اهمیت داشت و از این همایش برداشت کردم، آن بود که این گفت ‏وگوها به من کمک کرد تا برخی موضوعات را با نگاهی متفاوت دنبال کنم. اگرچه خود را فردی علاقه‏ مند به جوان‏گرایی و نوگرایی می‏ دانم، اما فضای موجود در صنعت بیمه چندان اجازه بروز این گرایش‏ها را نمی‏دهد. بااین‌حال حضور جمعی از افراد خارج از این فضا، به ما کمک می‏کند تا این مباحث را با جسارت بیشتری پیش ببریم.

این همایش می‏تواند مسیری برای توسعه نوآوری، دیجیتال‏ سازی و سایر مفاهیم نوین در صنعت بیمه بگشاید. به ‏ویژه برای افرادی‌که در این صنعت به ‏دنبال نوآوری هستند اما در فضای سنتی و ساختارهای مسلط گرفتارند، این رویداد می ‏تواند فرصتی برای تنفس و حرکت باشد. درواقع این همایش به تضعیف هژمونی روش‏های سنتی کمک می ‏کند و زمینه را برای شنیده‌شدن صداهای متفاوت فراهم می‏سازد. افرادی‌که در برابر تغییر مقاومت می‏ کنند، زمانی‌که می‏ بینند چهره‏ های شاخص نیز سخنانی متفاوت مطرح می‏ کنند، ناگزیر از تجدیدنظر خواهند شد. این ازجمله دستاوردهای مهم این همایش بود. البته این فرآیند، زمان‏بر است و نیازمند استمرار. ازاین ‏رو ادامه برگزاری چنین همایش‏هایی، با تقویت نقاط‌قوت و رفع کاستی‏ها، قطعاً در سال‏های آینده بسیار مفید است.

گودرزی: نکاتی‌که دوستان مطرح کردند، کاملاً صحیح است. نقطه‌قوت اصلی این همایش، محتوای آن بود. اگر واقعاً این محتواهای غنی و تأثیرگذار وجود نداشت، باید صادقانه بگوییم که این رویداد نمی ‏توانست به چنین سطحی از اهمیت دست یابد. این همایش در راستای سیاست‏های رئیس ‏کل محترم نیز بود؛ سیاستی‌که بر خروج صنعت بیمه از فضای بسته و محدود فعلی و ورود آن به عرصه عمومی تأکید دارد.

برگزاری چنین رویدادهاییـ اعم از همایش و نمایشگاه ـ به تعمیق ارتباطات انسانی کمک می‏ کند. ارتباطات چهره ‏به ‏چهره و گفت‏ وگوهای شفاهی، تأثیرگذاری بسیار بیشتری نسبت به ارتباطات رسانه ‏ای دارند، چراکه از کانال ‏های انسانی و مستقیم عبور می‏ کنند و عمق بیشتری دارند، فارغ از اینکه آن کانال چه باشد. معتقدم اگر هدف این است که همایش به‏ صورت گسترده و فراگیر دیده شود، پیوست رسانه ‏ای باید، هم پیش از همایش، هم پس از آن فعال باشد.

ربیعی: این موضوع به سیاست‏گذاری بازمی‏ گردد که آیا قصد دارند به‏ طور ویژه از بیمه ‏داری نوین به‏ عنوان برگزار کننده همایش حمایت کنند یا خیر. باید مشخص شود، آیا هدف این است که بیمه ‏داری نوین به‏ عنوان یک رسانه مستقل در صنعت بیمه، برجسته و وارد حوزه برگزاری رویدادها شود.

فراهانی: دلیل اینکه بسیاری به‌سمت همایش‏های دنیای اقتصاد می ‏روند، اعتبار و سابقه آن است. در صنعت بیمه نیز، چون بیمه‏ داری نوین برگزارکننده است، بسیاری از مدیران عامل به آن اعتماد می‏ کنند. این رسانه به‏ واسطه عمق علمی، تلاش‏های پژوهشی و نقش حمایتی ‏اش در صنعت بیمه، اعتماد قابل‌توجهی کسب کرده است. بنابراین وقتی همایشی توسط بیمه‏ داری نوین برگزار می ‏شود، این اعتماد باید تقویت شود و به‏ عنوان سرمایه‏ ای برای آینده حفظ گردد.

خسروشاهی: بیمه مرکزی مجموعه ‏ای از اهداف مشخص دارد و با هر فرد یا نهادی که بتواند در تحقق این اهداف نقش‏ آفرینی کند، همکاری خواهد داشت. اما این همکاری مشروط به رعایت استانداردهایی است. صرف داشتن مجوز یا مدارک رسمی، برای ما کافی نیست. رسانه ‏ای‌که اصول حرفه ‏ای و اخلاقی را رعایت کند، مورد پذیرش ماست؛ چه بیمه ‏داری نوین باشد، چه رسانه ‏ای دیگر که این استانداردها را داراست.

گودرزی: لازم است فضایی فراهم شود تا سایر رسانه ‏ها نیز بتوانند در این مسیر وارد شوند و نقش ایفا کنند.

محسنی: با شما موفقم نقش رسانه ها دیگر هم مهم است که در سال آتی حتما به آن فکر می کنیم.

اما اجازه دهید توضیح دقیق‏ تری ارائه کنم. طی روزهای اخیر، تماس‏ه ای متعددی از سمت رسانه‏ ها دریافت کرده ‏ام. رسانه ‏های متعددی همایش ما را پوشش دادند. ازجمله خبرگزاری مهر، ایرنا، ایسنا، باشگاه خبرنگاران، زومیت، تسنیم، پیوست، دیجیاتو، راه پرداخت و بسیاری از رسانه‏ های تخصصی بیمه ‏ای این رویداد را پوشش دادند. در حوزه بیمه؛ باشگاه بیمه ‏گران، راز پول و چابک ‏آنلاین، تیم تصویری مستقر در همایش داشتند، همچنین رسانه ‏هایی مانند؛ مراقب بیمه و نبض بیمه نیز این همایش را پوشش دادند.

توجه داشته باشید که ما این همایش را برگزار کردیم تا از کلیشه ‏ها عبور کنیم و حصارهای ذهنی در صنعت بیمه شکسته شود. ما باید تلاش کنیم که این مسیر ادامه پیدا کند.

آرا: باتوجه به استانداردهای موجود، از آنجا که بیمه‌داری نوین آغازگر این حرکت بود، بیمه سامان حمایت خود را اعلام کرد. نکته بسیار مهم این است که این همایش، مبتنی بر مقاله نبود؛ فراخوان مقاله نداشت، چاپی منتشر نشد و مطالب ارائه‏ شده نیز به‏ گونه ‏ای بود که قابلیت خبرسازی مستمر در طول یک‌سال آینده را دارد. همان‏طور که خودتان اشاره کردید، این مطالب در رسانه ‏های مختلف بازنشر می‏ شوند و هرچه این بازنشر گسترده ‏تر باشد، به دیده‌شدن بیشتر همایش کمک خواهد کرد.

نکته دیگری که باید مدنظر قرار گیرد، حمایت جناب آقای خسروشاهی است. حضور فعال ایشان می‏تواند نقش مؤثری ایفا کند و موجب شود که تمرکز از حواشی برداشته شود و ایشان نیز درگیر امور اجرایی و محتوایی شوند. درمجموع از نظر من، این همایش با کیفیت بسیار بالایی برگزار شد و جای تقدیر دارد.

خسروشاهی: موضوعی‌که شخصاً پیگیری می‏کردم، این بود که یکی از نتایج این همایش آن باشد که بتوانیم اعلام کنیم: «اگر قرار است کاری اصولی و حرفه‏ای انجام شود، ما نیز در کنار آن خواهیم بود. »

آرا: برای سال آینده، پیشنهاد می‏کنم تمرکز همایش به ‏سمت شبکه فروش هم  معطوف شود. اگرچه ما باید از رده‏ های بالای مدیریتی شروع کنیم و تغییرات را در آن سطوح اعمال کنیم و اگر قرار است روندهای کلان در صنعت بیمه شکل بگیرد، باید در همایش آینده، بر این روندها تمرکز کنیم.

کشاورز: اگر هدف ما اثرگذاری بر روندهای کلان صنعت بیمه است، مخاطب اصلی باید جامعه ۲۵ هزار نفری فعالان این صنعت باشد؛ به ‏ویژه شبکه فروش و مدیران‌ارشد. به‏ نظر من، تغییر را ابتدا باید در ذهن مدیران بیمه ایجاد شود تا بتوانیم تحول واقعی را رقم بزنیم. مدیران صنعت بیمه باید به‏ گونه ‏ای در همایش حضور یابند که صرفاً ارائه ‏دهنده نباشند، بلکه به ‏عنوان بدنه تصمیم ‏ساز ایفای نقش کنند.

فاطمی: ممکن است مشتریان بزرگ نیز در همایش حضور یابند، اما اگر موضوعاتی مانند بیمه تکمیلی درمان مطرح شود، وزارت بهداشت نیز باید در جمع مخاطبان قرار گیرد. هدف این است که بازیگران اصلی صنعت بیمه درگیر شوند. ما برای شبکه فروش ارزش افزوده ‏ایم، اما شبکه فروش نیز باید برای خود ارزش ‏آفرینی کند. چرا تصور می‏شود که روندهای کلان صرفاً به فروش محدود می‏شوند؟ درحالی‏که بخش قابل‏ توجهی از آن‏ها مربوط به خدمات پس از فروش است.

کشاورز: دقیقاً. وقتی صحبت از خدمات پس از فروش می‏ شود، یعنی باید مدیران را مخاطب قرار داد، نه‌صرفاً جامعه شبکه فروش. روندهای کلان، درنهایت بر مشتری اثر می‏گذارند. بخشی از خدمات از طریق شبکه فروش ارائه می‏شود، اما بخش دیگر مربوط به خدمات پس از فروش است که نارضایتی ‏ها نیز در همان بخش بروز می‏ کند. اگر هدف ما اثرگذاری بر روندهای کلان است، باید مدیران را دعوت کنیم تا در همایش حضور یابند، نوآوری‏ ها را بشنوند و در شرکت‏های خود تحولات لازم را رقم بزنند تا رضایت مشتری حاصل شود.

خسروشاهی: به ‏نظر من، نباید مخاطبان را از یکدیگر تفکیک کنیم. مدیران نیز مخاطب هستند، اما این به ‏معنای حذف شبکه فروش نیست. صنعت بیمه از ابتدا با شبکه فروش شکل گرفته و حذف آن‏ها منطقی نیست.

کشاورز: عرض من این بود که مخاطب اصلی باید مدیران باشند. پیشنهاد من این است که شبکه فروش، ارزیابان خسارت و سایر بخش‏ها نیز حضور داشته باشند. اما مسیر استراتژیک همایش باید مشخص شود تا برای مدیران شرکت‏های بیمه معنا پیدا کند.

خسروشاهی: هدف من از انتخاب مخاطب این بود که اگر قرار است دو روز زمان صرف شود، باید از پنل‏ها بیشترین بهره ‏برداری صورت گیرد. پیشنهاد من این است که ساختار پنل‏ها براساس تجربه و تخصص طراحی شود.

فراهانی: زمانی‏که پنلی طراحی می‏شود، باید ابعاد مختلف آن در نظر گرفته شود. تجربه افراد در حوزه‏ های مختلف بسیار مهم است. بسیاری از مدیران در پنل‏ها حضور داشتند، اما تنها 10 دقیقه صحبت کردند و باقی زمان را در جایگاه پایین نشستند. انتقال تجربه در هر حوزه بسیار ارزشمند است. اگر فردی دانش تخصصی نیز داشته باشد، که چه بهتر.

در جمع‌بندی نهایی، حاضرین در نشست پیشنهاد کردند که همایش بعدی در تابستان پس از پایان مجامع، در اواخر مردادماه برگزار شود.