عبور کسبوکارهای نوپا از مرحله توسعه محصول تا تجاریسازی، همواره با چالش بزرگی به نام «دره مرگ» مواجه است؛ مسیری ۳ تا ۸ ساله که به گفته بنیانگذار بیمهبازار، نیازمند تأمین منابع مالی پایدار، ارزشگذاری منطقی و مدیریت صحیح هزینههاست. محمدرضا فرحی در استودیو سخنکده ضمن تشریح ابعاد جهانی و داخلی این شکاف مالی، نسبت به خطاهای رایج در تخصیص سرمایه و عواقب آن برای پویایی استارتآپها هشدار داد.
محمدرضا فرحی، بنیانگذار بیمهبازار، در استیج سخنکده متن با تشریح چالشهای تأمین مالی استارتآپها در مرحله موسوم به «دره مرگ»، بر اهمیت تأمین منابع مالی پایدار برای عبور کسبوکارهای نوپا از مرحله توسعه محصول به مرحله تجاریسازی تأکید کرد.
به گفته فرحی، ورود یک استارتآپ به بازار با عرضه حداقل محصول پذیرفتنی (MVP) به معنای دستیابی به نقطه پایداری کسبوکار نیست. توسعه محصول، انجام آزمونهای بازار، بهبود مستمر خدمات و شکلگیری تناسب محصول با بازار، مستلزم برخورداری از تیم تخصصی محصول و صرف زمان و منابع مالی است. در این مرحله، کسبوکار هنوز به سطح رشد و بلوغ اقتصادی لازم نرسیده و عبور از پیچوخمهای این مسیر ممکن است بین سه تا هشت سال به طول بینجامد.
فرحی با اشاره به ابعاد مالی این چالش اظهار کرد که بر اساس برخی گزارشهای بینالمللی، حجم سرمایه موردنیاز استارتآپها برای عبور از دره مرگ در مقیاس جهانی، سالانه حدود ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده است؛ موضوعی که اهمیت تأمین مالی در مراحل اولیه رشد و توسعه کسبوکارهای نوآور را نشان میدهد.
به اعتقاد بنیانگذار بیمهبازار، در ایران نیز فاصله میان نیاز واقعی استارتآپها به سرمایه و منابع مالی در دسترس، یکی از موانع جدی توسعه این کسبوکارهاست. این شکاف تأمین مالی، شرایطی ایجاد میکند که در آن استارتآپها برای ادامه فعالیت و رسیدن به مرحله تجاریسازی، با دشواریهای فزایندهای مواجه میشوند.
او همچنین کمبود منابع مالی را عاملی مؤثر بر افزایش هزینه سرمایه برای استارتآپها دانست و توضیح داد که در چنین شرایطی، سرمایهگذاران ممکن است در ازای تأمین منابع موردنیاز، سهم بیشتری از مالکیت شرکت را مطالبه کنند. این روند میتواند پویایی نامطلوبی در رابطه میان سرمایهگذار و بنیانگذار ایجاد کند و بر مسیر رشد کسبوکار اثر بگذارد.
فرحی در ادامه به چالش ارزشگذاری استارتآپها اشاره کرد و گفت که در بسیاری از موارد، ارزشگذاری این کسبوکارها کمتر از سطح منطقی و متناسب با ظرفیت رشد آنها انجام میشود. در مقابل، ارزشگذاری بیش از حد نیز میتواند در صورت نبود تناسب میان ارزش اعلامشده و عملکرد واقعی کسبوکار، به زیان سرمایهگذار منجر شود.
او در بخش دیگری از اظهارات خود، مدیریت نادرست منابع مالی را از دیگر چالشهای استارتآپها برشمرد و بر ضرورت تفکیک هزینههای توسعه کسبوکار از مخارج غیرضروری تأکید کرد. به گفته او، گاهی شرکتها پس از جذب سرمایه، بهجای تخصیص منابع به توسعه محصول، جذب مشتری و ایجاد درآمد پایدار، هزینههای جاری و سازمانی خود را افزایش میدهند.
فرحی تأکید کرد که یکی از خطاهای مدیریتی در این مرحله، تلقی سرمایه جذبشده بهعنوان منبعی دائمی برای تأمین هزینههای شرکت است؛ درحالیکه سرمایهگذاری معمولاً تزریقی مقطعی است و نمیتوان آن را جایگزین جریان درآمدی پایدار و مدل اقتصادی قابل اتکای کسبوکار کرد.
نظر شما چیست؟