وقتی سرورها از مدار خارج می‌شوند /آزاده محسنی

بسیاری از کارشناسان بر این باورند، بازار بیمه ایران پس از جنگ 12روزه با ریسکی روبه‌رو شد که تاکنون با آن مواجه نشده بود زیرا دیتایی پیش‌ازاین در این‌زمینه وجود نداشته است؛ چراکه داده‌های جنگ ایران و عراق نیز با جنگ اخیر قابل مقایسه نیست.در این راستا چهره صنعت بیمه در حوزه عملکردی، تحلیل ریسک، قیمت‌گذاری، اتکایی و پوشش‌های بیمه‌ای باید با قبل از جنگ دچار تفاوت شگرفی شود.

جنگ 12روزه ایران و اسرائیل نشان داد که تاب‌آوری بنگاه‌ها چقدر حائز اهمیت است و از طرفی، این بحران بزرگ بر وابستگی کسب‌وکارها بر فناوری، صحه گذاشت.

اما آیا این بحران سیاسی، بین‌المللی، اقتصادی، اجتماعی و انسانی بازارهای مالی و کسب‌وکارها را غافلگیر کرد؟

در وهله اول شاید این برداشت صورت گیرد که قطعاً از این جنگ غافلگیر شدیم؛ اما اگر بخواهیم از زاویه‌ای دیگر نگاه کنیم، غافلگیری زمانی معنا پیدا می‌کند که یک بنگاه آنچنان در اثر یک بحران دچار شوک شود که تصمیم بگیرد برنامه‌ای راهبردی و منسجم برای تاب‌آوری سازمان پیاده کند تا دوباره غافلگیر نشود. اما آیا بنگاه‌های بیمه‌ای در این برهه زمانی دچار غافلگیری شده‌اند؟

بنابر گفته مدیر کل فاوا بیمه مرکزی، بیش از 80 درصد شرکت‌های بیمه سایت پشتیبان ندارند، باید دید اگر واقعاً شرکت‌های بیمه از این جنگ 12روزه غافلگیز شده‌اند، اقدامات امنیتی و پشتیبانی موثر انجام خواهند داد؟ چراکه بنابر گفته کارشناسان، جنگ اخیر ایران و اسرائیل در زمره جنگ‌های سنتی و مرسوم نمی‌گنجد؛ بلکه یک جنگ ترکیبی است که علاوه بر زیربناهای فیزیکی، زیرساخت‌های الکترونیک را نیز هدف قرار داد.

اینجاست که بحث تاب‌آوری شرکت‌های بیمه معنا پیدا می کند، به‌خصوص در کشاکش جنگی که با آتش‌بسی نه‌چندان پایدار همراه شده و بیم آن می‌رود که دوباره شعله‌ور شود.

تاب‌آوری در دو زاویه موردتوجه قرار می‌گیرد؛ از یک زاویه، تداوم سرویس و خدمت به مشتری در دوران جنگ و پساجنگ و از زاویه دیگر، تاب‌آوری در قابلیت بازآوری خود بنگاه.

پایداری  خدمت

تداوم سرویس و ارائه خدمت توسط بنگاه‌های اقتصادی ازجمله شرکت‌های بیمه در دوران بحران، از اهمیت بسزائی برخوردار است.

در جنگ 12روزه، دو بانک و چندین‌شرکت ارئه‌دهنده خدمات زیرساخت آی‌تی با وقفه و توقف در ارائه خدمات روبه‌رو شدند، بنابراین این حادثه تلنگری بر شرکت‌های بیمه نیز هست که شاید قربانی بعدی باشند.

امروزه سرویس‌ها و خدمات کسب‌وکارهای مختلف به زیرساخت‌های آی‌تی و فناوری وابسته‌اند و این وابستگی مانند شمشیر دولبه عمل می‌کند؛ ازیک‌سو، سبب تسهیل خدمت‌رسانی به مشتری می‌شود و ازسوی‌دیگر، می‌تواند تحت حملات سایبری، سرویس‌دهی را مختل کند.

در این راستا شرکت‌های بیمه باید برای شرایط بحرانی، برنامه‌های بازآوری (Disaster Recovery Plan) پیاده‌سازی کنند تا برای شرایط غیرمنتظره بتوانند خود را بازیابی کنند و درنهایت سرویسی پایدار به مشتری ارائه دهند.

ایجاد سایت‌های پشتیبان یکی از اقداماتی است که باید در دستور کار شرکت‌های بیمه قرار گیرد، اما همچنان‌که اشاره شد بیش از 80 درصد شرکت‌های بیمه فاقد این لایه دفاعی هستند و این امر نشان می‌دهد که هنوز به‌معنای واقعی از شرایط جنگی غافلگیر نشده‌اند.

ازطرف‌دیگر، دیتاهای حاکمیتی مانند داده‌هایی که در سنهاب نگهداری می‌شوند نیز باید محافظت شوند و در کنار آن شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات زیرساخت نیز باید برای دوران بحران، برنامه‌های ریکاوری و بازیابی داشته باشند.

برخی کارشناسان معتقدند، برای ایجاد بسترهای نگهداری داده به‌خصوص در سطح کلان، پشتیبانی حاکمیت ضرورت دارد و اینجاست که نقش دولت‌ها معنا پیدا می‌کند.

اکنون زمان آن فرا رسیده که شرکت‌های بیمه برای پایداری خدمات، برنامه منسجمی داشته باشند. برنامه‌ای که نشان دهد، اگر بر اثر بلایای طبیعی یا حوادث انسانی چون جنگ، همه زیرساخت‌های شرکت بیمه ازبین‌برود اما همچنان بنگاه، قابلیت بازیابی سریع را دارد.

نگاهی گذرا به وضعیت شرکت‌های بیمه نشان می‌دهد، درحال‌حاضر بیمه‌گران موقعیت بازآوری ضعیف و شکننده‌ای دارند؛ تاجایی‌که اگر زیرساخت‌های فناوری آنها تحت‌تاثیر جنگ قرار گیرد، قدرت بازیابی نداشته و قطعاً در سرویس‌دهی به مشتری با خلل روبه‌رو می‌شوند.

به‌نظر می‌رسد، برای اینکه بیمه‌گران از اتفاقی مهیب در دوران جنگ و پساجنگ شوکه نشوند، نیازمند ایجاد کارگروه‌هایی در سندیکا و بیمه مرکزی است تا عملکرد شرکت‌های بیمه در لایه‌های امنیتی رصد شود.

در همین زمینه مدیر کل فاوا بیمه مرکزی، در رویدادی که در سخنکده متن برگزار شد، تصریح کرد که باید رتبه‌بندی سالانه امنیت داشته باشیم تا رده‌بندی شرکت‌های بیمه در حوزه امنیت اطلاعات زیر ذره‌بین قرار گیرد.

تاب‌آوری  بنگاه

در کنار پایداری خدمات، تاب‌آوری عملکرد بنگاه بیمه نیز در دوران جنگ و پساجنگ اهمیت دارد.

درهمین‌زمینه این سوال مطرح می‌شود که آیا شرکت‌های بیمه سیاست‌های عملکردی خود را به‌گونه‌ای تنظیم کرده‌اند که در دوران جنگ و پساجنگ تاب تحمل فشارهای مختلف را داشته باشند؟

بسیاری از کارشناسان بر این باورند، بازار بیمه ایران پس از جنگ 12روزه با ریسکی روبه‌رو شد که تاکنون با آن مواجه نشده بود زیرا دیتایی پیش‌ازاین در این‌زمینه وجود نداشته است؛ چراکه داده‌های جنگ ایران و عراق نیز با جنگ اخیر قابل مقایسه نیست.

در این راستا چهره صنعت بیمه در حوزه عملکردی، تحلیل ریسک، قیمت‌گذاری، اتکایی و پوشش‌های بیمه‌ای باید با قبل از جنگ دچار تفاوت شگرفی شود.

توانگری مالی، کفایت ذخایر، مکفی‌بودن سرمایه، تقویت سرمایه‌گذاری در مسیر کم‌ریسک، قیمت‌گذاری منصفانه و البته ارزیابی ریسک ازجمله مواردی است که باید در برنامه‌های راهبردی شرکت‌های بیمه بیشتر موردتوجه قرار بگیرد و از سوی نهاد ناظر نیز باید زیر ذره‌بین باشد.

به هر روی به‌نظر می‌رسد، نهاد ناظر و بیمه‌گران باید با صنعت بیمه‌ی بعد از جنگ، رفتار متفاوت‌تری داشته باشند تا غافلگیر نشوند.

نظر شما چیست؟