بانک مرکزی رسالت اصلی خود را اینگونه خلاصه می کند: رسالت اصلی بانک مرکزی بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد./ ./طی ٣٠سال گذشته سهم سپردههای قرضالحسنه پسانداز از کل سپردهها از ٢٥درصد به تدریج کاهش یافته و طی چند سال اخیر کمتر از ٩درصد بوده است./از ابتدای راه اندازی سامانه در سال ۱۳۸۸ تا امروز بالغ بر ۱۰۱ میلیون و ۲۱۴ هزار نفر از سامانه وام ازدواج بانک مرکزی دیدن کرده اند.
به گزارش ریسک نیوزاز بانکداری الکترونیک شاید در کمتر کشوری سابقه داشته باشد که بانک مرکزی مامور تهیه وام ازدواج جوانان باشد اما بانک مرکزی ما چند سالی است که با پذیرش این ماموریت اقدام به ایجاد سامانه ای با نشانی http://ve.cbi.ir/ کرده است و هر از گاهی با انتشار یک خبر در این خصوص نشان می دهد که در حال انجام ماموریت به سر می برد.
جایی از قانون ننوشته که بانک مرکزی وام ازدواج تهیه کند
وقتی که به وظایف و اختیارات بان مرکزی نگاه میکنیم( اینجا را نگاه کنید) جایی نمی بینید که نوشته شده باشد بانک مرکزی ماموریت دارد برای جوانان وام ازدواج تهیه یا اینکه در امر تهیه وام ازدواج تسهیل ایجاد کند.
وظایف و اختیارات ب شرح زیر است:
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، بـه عنـوان تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، موظف به انجام وظایف زیر است:
حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور
انتشار اسکناس و ضرب سکههای فلزی رایج کشور
تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی
نظارت بر معاملات طلا و وضع مقررات مربوط به آن
نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور
تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور
نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری
تنظیم حجم اعتبارات بانکی و ایجاد هماهنگی، متناسب با نیازهای پولی کشور
نگهداری از حسابهای کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت
نگهداری کلیه ذخایر ارزی و طلای کشور
نمایندگی دولت در سازمانهای مالی و بینالمللی
در اختیار داشتن تصدی تمام عملیات انتشار اوراق بهادار دولتی
انعقاد موافقت نامه پرداخت و اجرای قراردادهای پولی، مالی، بازرگانی و ترانزیتی دولت و سایر کشورها
در نهایت اینکه بانک مرکزی رسالت اصلی خود را اینگونه خلاصه می کند: رسالت اصلی بانک مرکزی بر آن است که با اجرای سیاستهای پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامههای مختلف اعم از برنامههای تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
در این راه حفظ ثبات ارزش پول و تعادل موازنه پرداختها به همراه رشد مدوام اقتصادی از طریق اجرای سیاستهای پولی از اهداف مهم آن به شمار میرود.
جای خالی مقوله تسهیل وام ازدواج در وظایف بانک مرکزی به وضوح می بینیم اما نتیجه چنین رویکری مبنی بر این که بانک مرکزی وظایفی چنین غیر مرتبط را بر عهده میگیرد چیست؟ آیا بانک مرکزی زیر چنین وظایف خود ساخته سنگین نمی شود ؟ در این صورت چگونه می تواند وظایف اصلی خود را انجام دهد.
نگاهی به سامانه و آمار ازدواج
از ابتدای راه اندازی سامانه در سال 1388 تا امروز بر اساسا آنچه تارنمای راه اندازی شده در بانک مرکزی نشان می دهد بالغ بر 101 میلیون و 214 هزار نفر از سامانه ازدواج بانک مرکزی دیدن کرده اند.یعنی سالانه 17 میلیون بازدید و ماهانه 1.4میلیون و روزانه بیش از 46 هزار بازدید از سامانه تسهیلات ازدواج انجام می شود.
از ابتدای تاسیس تا نیمه اول سال 93 مجموعاً تعداد 5,844,796 فقره تسهیلات قرض الحسنه ازدواج به شرح ذیل پرداخت گردیده است.
– تا پایان سال 1388 تعداد 963.446 فقره.
– سال 1389 تعداد 1.167.762 فقره.
– سال 1390 تعداد 1،316،241 فقره.
– سال 1391 تعداد 986،343 فقره.
– سال 1392 تعداد 930،769 فقره.
– از ابتدای سال جاری تا تاریخ 1393/6/24تعداد 480،235 فقره.
تاپایان سال 93 بر اساس برآورد 1میلیون و 500 هزار نفر در سامانه ثبت نام کرده اند.
بر این اساس در کل سالهای 88 تا 93 جمعا 6.5 میلیون وام ازدواج پرداخت شده و بانکها سرجمع بالغ بر 20 هزار میلیارد تومان و به طور متوسط هر سال 3.3 هزار میلیارد تومان وام ازدواج پرداخت کرده اند.
نگاهی به روند
. منابع قرض الحسنه با رشد منفی 8.3 درصد در سال 93 روبراه شده است.همچنین طی ٣٠سال گذشته سهم سپردههای قرضالحسنه پسانداز از کل سپردهها از ٢٥درصد به تدریج کاهش یافته و طی چند سال اخیر کمتر از ٩درصد بوده است. بر اساس امار در سال 93 نسبت به سال 92 مردم سپرده های خود را در بانکها حدود117 هزار میلیارد تومان افزایش داده اند که سهم سپرده های قرض الحسنه بر اساس رقم 9 درصد فوق الاشاره حدود 10 تا 11 هزار میلیارد تومان است.
با توجه به دستور بانک مرکزی که 50 درصد منابع قرضالحسنه ما باید به وام ازدواج اختصاص یابد. لذا طبق دستورالعمل بانکها میبایست حدود 5.5 هزار میلیارد تومان از این منابع را صرف وام قرض الحسنه ازدواج کنند اما هر سال حدود 3.3 هزار میلیارد صرف این نوع تسهیلات شده است.
اما چرا بانک مرکزی به انجام ماموریت های این چنین تنزل می باید
کارشناسان اعتقاد دارند بانکها باید بر اساس میزان تجهیز مناسب تسهیلات پرداخت می کنند.اما چرا اکنون اینگونه نشده است.بانک مرکزی می نویسد:
در سال های گذشته رشد سپرده های قرض الحسنه روند کاهشی گرفته، به طوری که برای اولین بار در ده سال اخیر، رشد این سپرده ها در سال 1392 منفی شد و از عمده دلایل منفی شدن رشد سپرده های قرض الحسنه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
– کاهش فرهنگ پس انداز قرض الحسنه
– محول نمودن حجم بالای تکالیف قرض الحسنه بدون در نظر گرفتن توان و منابع قرض الحسنه در دسترس سیستم بانکی.
– جاذبه کمتر سپردههای پس انداز قرض الحسنه برای سپرده گذاران (سپردهگذاری با نرخ سود بالاتر جذابیت بیشتری برای سپرده گذاران دارد)
در همین راستا به بانک های خصوصی نیز تکلیف شده است بخشی از منابع سپرده های قرض الحسنه خود را در سامانه ازدواج اعطا نمایند که پیش بینی می شود.
آیا نتیجه ای حاصل شده است
مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی گفت: متقاضیان دریافت وام ازدواج که در سال ۹۳ و قبل از آن اقدام به ثبت نام کرده اند تا ۱۰ مهرماه سال جاری تسهیلات مورد نظر را دریافت می کنند.
سید علی اصغر میرمحمدصادقی با اعلام اینکه برخی بانکها در سامانه تسهیلات ازدواج، متقاضیان دریافت وام از سال ۹۳ و قبل از آن در صف انتظار دارند، گفت: طی هماهنگیهای به عمل آمده مقرر شد تا ۱۰ مهر ۹۴ این افراد وام ازدواج را دریافت کنند.
وی افزود: در صورتی که این افراد تا ۱۰ مهر موفق به دریافت وام ازدواج نشدند می توانند از طریق مکاتبه با بخش اعتبارات و نظارت بانک مرکزی مراتب را اعلام و قطعا موضوع پیگیری می شود.
مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی تاکید کرد: انتظار ما این است که از اول دی ماه صرفا متقاضیان سال ۹۴ را که در حال حاضر هم در برخی بانکها پرداخت تسهیلات این سال آغاز شده، هیچگونه متقاضی پیش از سال ۹۴ در سامانه وجود نداشته باشد.
وظیفه فراموش شده
کارشناسان همچنان اعتقاد ندارند که بانک مرکزی باید در بحث وام ازدواج دخالت کند. اما احتمالا ضروت ایفای نقش مسئولیت اجتماعی ایجاب میکند چنین مسئولیتی را بر عهده گیرد اما پذیرش چنین نقش هایی نهاد ناظر را از انجام تکالیف واقعی آن باز می دارد.
نظر شما چیست؟