آزادباش بورس به «سفته بازان»/ پایان دوران سهم های بنیادی

به گزارش ریسک نیوزاز عصر ایران؛ علیرضا باغانی* – «چه فرقی می کند،باید سود کرد!؟ سلطان بورس بازدهی است؟ چه کسی گفته که باید حتما سهام شرکتی را خرید که تولید و فروش دارد! مهم این است که برنامه برای با آوردن سهم داشته باشند؟ مهم این است که می خواهند 200 درصد سود از فلان سهم بگیرند!؟» اشتباه نکنید اینجا بورس تهران است! این روزها سرمایه گذاری که سهام فولاد سازان به نامی چون مبارکه اصفهان، فولاد خراسان و فولاد خوزستان یا غول پتروشیمی ایران یعنی هلدینگ خلیج فارس یا سایر شرکت های تک و به نامی همچون مخابرات، همراه اول، مپنا و چادرملو یا شرکت های بزرگی از این دست را در سبد سهام خود دارد جای بسی شرمندگی است چون این شرکت ها نه تنها سودی برای صاحب سرمایه نداشته اند بلکه بیش از سود،به سرمایه گذار ضرر هم رسانده اند. این روزها در بازار سهام نوسان گیری و سفته بازی صرف یک افتخار بزرگ محسوب می شود.

حال آن که فلسفه بورس سرمایه گذاری بلند مدت برای بکارگیری نقدینگی صاحبان سرمایه در بخش تولید است.اما نوسان گیران را اصلا جای ملامت نیست و در بورسی که 22 ماه است زیان های متوالی به سرمایه گذاران رسانده چاره ای جز نوسان گیری نیست،ولی متولیان اقتصاد و بورس در این باره مسئولند و باید پاسخگو باشند،چرا که در دنیا نوسان گیران تنها بخشی از بازارهای مالی هستند نه تمام آن در حالی که اکنون بخش عمده ای از بازار سرمایه ایران در سیطره آن هاست!!

سفته بازی چیست؟

سفته بازی، قبول ریسک به امید کسب سود است،ریسکی که به معنای پذیرش بالاتر از متوسط زیان است. تفاوت«سرمایه گذاری» و «سفته بازی» به ریسک برمی گردد. سفته باز ریسک بالاتر از ریسک متوسط «سرمایه گذاری» را می پذیرد.سفته بازی در واقع خرید یک دارائی قابل فروش است با این امید که سود سریعی از افزایش در قیمت آن دارایی حاصل شود و انتظار می رود که این سود در ظرف چند روز یا چند هفته و حتی گاهی چند ماه اتفاق افتد. کسانی که به عمل سفته بازی می پردازند پرهیز دارند از این که فعالیت آنان سفته بازی نامیده شود زیرا مفهوم این کلمه را نمی پسندند.

اما سفته بازی از نظر اصطلاحی به خطر انداختن کالا یا سرمایه در مواجهه با عدم اطمینان است که معمولاً تصمیم گیری در شرایط حدس و گمان صورت می گیرد. در این اصطلاح سفته بازی نوعی فعالیت اقتصادی است که با هدف دست‌یابی به سود از طریق پیش بینی تغییرات قیمت انجام می شود. انگیزه اصلی سفته بازان کسب سود به هر طریق ممکن است(اظهار نظر علی صالح آبادی،۱۳۸۲). هر تصمیم در شرایط ریسکی سفته بازی محض نمی شود.

بر اساس درجه و نوع ریسک و اعمالی که برای کسب سود انجام می شود می توان میان سفته بازی اعتراض آمیز و غیر اعتراض آمیز تفاوت قائل شد. منظور از سفته بازی اعتراض آمیز، نوعی از سفته بازی است که با شریعت اسلامی سازگار نیست و سفته بازی غیر اعتراض آمیز نوعی از سفته بازی است که با شریعت اسلامی مطابقت دارد. سفته بازی اعتراض آمیز جنبه های زیر را شامل می شود:

  – دست‌کاری قیمت و سوق دادن قیمت به سوی قیمت ناعادلانه

  – جهل در معاملات

–  غرر در معاملات

  – تبانی در معاملات

  – اشاعه کذب و ارائه اطلاعات غلط و گمراه کننده

  – انجام معاملات صوری و دست‌کاری ناعادلانه بازار

  – معاملات مبتنی بر اطلاعات داخلی، در صورتی که موجب غبن طرف مقابل شود.

 

بنابراین بورس را از سفته بازی ملالی نیست،چرا که سفته بازان در همه جا مشغول به فعالیت هستند،اما نباید به هر قیمتی به آن ها اجازه فعالیت داد.متاسفانه چون بازار سهام در 22 ماه گذشته زیان های سنگینی به سرمایه گذاران رسانده،مدیریت بازار سهام فرصت بیشتری به سفته بازان برای جولان دادن در بازار داده است و حتی عده ای از سرمایه گذاران بلند مدت هم در این اوضاع و احوال بد بورس خود را با جریان های سفته بازانه همراه کرده اند تا بلکه بتوانند بخشی از زیان های سنگین ماه های گذشته خود را جبران کنند.

بنابراین در کمال تاسف باید گفت ظاهرا ماندن در سهم های اصطلاحا بنیادی و شفاف توجیهی ندارد، ما می نویسیم و مجبوریم بنویسیم سهام بنیادی بخرید اما شما بخوانید نوسان گیری کنید و سهم های کوچک بخرید؛ چون سود این روزهای بورس در جیب سهامداران آزمایش است(شرکتی که از گردونه تولید لوازم خانگی سال هاست خارج شده و فقط زمین های زیادی در شرق تهران و نقاط دیگر دارد) یا پلی اکریل و برخی قندی ها که یا زیان ده هستند و یا این که در شناسایی سود از محل تولید حرفی برای گفتن ندارند.به هر حال هم اکنون تنها راه پول در آوردن از بورس و جبران زیان های گذشته خرید این دسته از سهم هاست،پس آزادباش!!!